Δημοσιεύτηκε στις 17 Μαρτίου 2015
Η διάλεξη θα δοθεί από τη Δρα Ευφροσύνη Ριζοπούλου – Ηγουμενίδου, με στόχο να φωτίσει τις ποικίλες πτυχές της αξιόλογης προβιομηχανικής βιοτεχνίας των σταμπωτών, παρακολουθώντας την, μέχρι και την εγκατάλειψή της, στις αρχές του 21ου αιώνα, μέσα από την καταγραφή της παραγωγής σταμπωτών μαντηλιών στο εργαστήριο του τελευταίου μαντηλάρη της Κύπρου, στη Λευκωσία.
Σύμφωνα με την Δρα Ριζοπούλου – Ηγουμενίδου «η τυποβαφική, το στάμπωμα σχεδίων πάνω σε ύφασμα με ξυλότυπους, ήταν τέχνη με μακραίωνη παράδοση. Αναπτύχθηκε σε χώρες της Ανατολής, ιδιαίτερα στις Ινδίες, αλλά η εξέλιξή της σε βιομηχανία σημειώθηκε στην τεχνολογικά εξελιγμένη Ευρώπη. Είδος πολυτελείας αρχικά, το σταμπωτό με τα πολύχρωμα άνθινα σχέδιά του υποκατέστησε τα κεντημένα και χρυσοΰφαντα υφάσματα, και ως εύχρηστο και οικονομικά προσιτό απέκτησε ευρύτατη διάδοση. Η Κύπρος αναδείχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα παραγωγής σταμπωτών κατά τον 18ο και τον 19ο αιώνα. Τα τυπωμένα βαμβακερά υφάσματα του νησιού ήταν ονομαστά για τα ανεξίτηλα χρώματά τους και εκτός από την επιτόπια οικιακή χρήση, αποτελούσαν είδη εξαγωγικού εμπορίου. Η τέχνη συνεχίστηκε στα νεότερα χρόνια, μέχρι και τις αρχές του 21ου αιώνα, με τη μορφή των σταμπωτών μαντηλιών».

Καθιστή ηλικιωμένη γυναίκα. Στο κεφάλι φορεί σταμπωτό μαντήλι. Φωτ. John Thomson, 1878.
Σε Λευκωσία, Λάρνακα και Αμμόχωστο είχαν τα εργαστήρια τους αρκετοί μαντηλάρηδες. Η δουλειά των μαντηλάρηδων ήταν ολόχρονη και αρκετά προσοδοφόρα. Με την παύση λειτουργίας του εργαστηρίου του τελευταίου μαντηλάρη Νίκου Κακούλλη, το 2004, η τέχνη των σταμπωτών, που κάποτε έκανε γνωστό το όνομα της Κύπρου σε Ανατολή και Δύση, έφτασε στο τέλος της.

Ο ιερέας του χωριού Αυγόρου. Στο καλυμμαύχι έχει σταμπωτό δεμένο μαντήλι. Φωτ. John Thomson, 1878.
Η Δρ Ευφροσύνη Ριζοπούλου - Ηγουμενίδου είναι Ομότιμη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κύπρου. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν τη Λαϊκή Τέχνη, Λαϊκή Αρχιτεκτονική, Προβιομηχανική Τεχνολογία, τον Υλικό Βίο των Νεοτέρων Χρόνων, και γενικότερα το Λαϊκό Πολιτισμό της Κύπρου και του ευρύτερου Μεσογειακού Χώρου. Συμμετείχε σε δεκάδες ερευνητικά προγράμματα και συνέδρια και έχει πέραν των 100 δημοσιεύσεων σε θέματα λαϊκού πολιτισμού.
-
Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο
31 Μαρτίου 2015
Σχετικά
Οι Πέμπτες του Γενάρη στην Αγία Νάπα είναι γεμάτες μουσική και χορό
Αρχίζει την Πέμπτη (08/01) ο 2ος κύκλος του Χειμερινού Πολιτιστικού Προγράμματος Εκδηλώσεων του Δήμου Αγίας Νάπας «Πολιτιστικός Χειμώνας 2025-2026» για τον μήνα Ιανουάριο 2026
Μόλις μάθαμε πότε θα γίνει η καρναβαλίστικη παρέλαση της Λάρνακας
Μάθε όλες τις λεπτομέρειες αν θέλεις να λάβεις μέρος
Μάθαμε τις ημερομηνίες για τα επόμενα markets στο Kolla
Τα 9 Cyberness Market που προγραμματίζονται για το 2026
Οι πολιτιστικές δράσεις της Κυπριακής Προεδρίας τον Ιανουάριο
Πολιτιστικές δράσεις σε 31 χώρες, με εμβληματικές παρεμβάσεις σε 11 χώρες και παράλληλο πρόγραμμα εκδηλώσεων μέσω των Πρεσβειών της Κυπριακής Δημοκρατίας σε επιπλέον 20 χώρες
Πάμε να παίξουμε "Η νύχτα πέφτει στη ΦΑΡΜΑ...."
Ένα παιχνίδι με έμπνευση από τη Βερόνικα Σάββα, χοροκινητική ψυχοθεραπεύτρια στη Λάρνακα
Τα Θεοφάνεια στην πανέμορφη Λάγια θα στηθεί κάτι πολύ όμορφο
Πάμε στο χωριό γιατί θα περάσουμε.... φανταστικά!
Week Agenda: 8 λόγοι για να βγεις αυτές τις μέρες στην Κύπρο
Συναυλίες, θέατρο, οικογενειακές δράσεις και γιορτινές εμπειρίες που δίνουν ξεχωριστό ρυθμό στην εβδομάδα των Φώτων
Θεοφάνεια στην Κύπρο: Οι 21 τελετές αγιασμού των υδάτων
Πού θα γίνουν οι τελετές αγιασμού των υδάτων στο νησί μας
Η Αγία Νάπα για γιορτάσει τα Θεοφάνεια στο λιμανάκι
Με κάθε λαμπρότητα και επισημότητα θα εορταστούν και φέτος τα Αγία Θεοφάνεια στην Αγία Νάπα
Έτσι θα γιορτάσουν τα Θεοφάνεια σε Γεροσκήπου και Τίμη
Πού θα πραγματοποιηθεί η τελετή Κατάδυσης του Τιμίου Σταυρού
Παραδοσιακό γλέντι στην καρδιά της παλιάς πόλης
Σε ένα αγαπημένο σημείο, με καλή μουσική