Δημοσιεύτηκε στις 17 Μαρτίου 2015
Η διάλεξη θα δοθεί από τη Δρα Ευφροσύνη Ριζοπούλου – Ηγουμενίδου, με στόχο να φωτίσει τις ποικίλες πτυχές της αξιόλογης προβιομηχανικής βιοτεχνίας των σταμπωτών, παρακολουθώντας την, μέχρι και την εγκατάλειψή της, στις αρχές του 21ου αιώνα, μέσα από την καταγραφή της παραγωγής σταμπωτών μαντηλιών στο εργαστήριο του τελευταίου μαντηλάρη της Κύπρου, στη Λευκωσία.
Σύμφωνα με την Δρα Ριζοπούλου – Ηγουμενίδου «η τυποβαφική, το στάμπωμα σχεδίων πάνω σε ύφασμα με ξυλότυπους, ήταν τέχνη με μακραίωνη παράδοση. Αναπτύχθηκε σε χώρες της Ανατολής, ιδιαίτερα στις Ινδίες, αλλά η εξέλιξή της σε βιομηχανία σημειώθηκε στην τεχνολογικά εξελιγμένη Ευρώπη. Είδος πολυτελείας αρχικά, το σταμπωτό με τα πολύχρωμα άνθινα σχέδιά του υποκατέστησε τα κεντημένα και χρυσοΰφαντα υφάσματα, και ως εύχρηστο και οικονομικά προσιτό απέκτησε ευρύτατη διάδοση. Η Κύπρος αναδείχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα παραγωγής σταμπωτών κατά τον 18ο και τον 19ο αιώνα. Τα τυπωμένα βαμβακερά υφάσματα του νησιού ήταν ονομαστά για τα ανεξίτηλα χρώματά τους και εκτός από την επιτόπια οικιακή χρήση, αποτελούσαν είδη εξαγωγικού εμπορίου. Η τέχνη συνεχίστηκε στα νεότερα χρόνια, μέχρι και τις αρχές του 21ου αιώνα, με τη μορφή των σταμπωτών μαντηλιών».
Καθιστή ηλικιωμένη γυναίκα. Στο κεφάλι φορεί σταμπωτό μαντήλι. Φωτ. John Thomson, 1878.
Σε Λευκωσία, Λάρνακα και Αμμόχωστο είχαν τα εργαστήρια τους αρκετοί μαντηλάρηδες. Η δουλειά των μαντηλάρηδων ήταν ολόχρονη και αρκετά προσοδοφόρα. Με την παύση λειτουργίας του εργαστηρίου του τελευταίου μαντηλάρη Νίκου Κακούλλη, το 2004, η τέχνη των σταμπωτών, που κάποτε έκανε γνωστό το όνομα της Κύπρου σε Ανατολή και Δύση, έφτασε στο τέλος της.
Ο ιερέας του χωριού Αυγόρου. Στο καλυμμαύχι έχει σταμπωτό δεμένο μαντήλι. Φωτ. John Thomson, 1878.
Η Δρ Ευφροσύνη Ριζοπούλου - Ηγουμενίδου είναι Ομότιμη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κύπρου. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν τη Λαϊκή Τέχνη, Λαϊκή Αρχιτεκτονική, Προβιομηχανική Τεχνολογία, τον Υλικό Βίο των Νεοτέρων Χρόνων, και γενικότερα το Λαϊκό Πολιτισμό της Κύπρου και του ευρύτερου Μεσογειακού Χώρου. Συμμετείχε σε δεκάδες ερευνητικά προγράμματα και συνέδρια και έχει πέραν των 100 δημοσιεύσεων σε θέματα λαϊκού πολιτισμού.
-
Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο
31 Μαρτίου 2015
Σχετικά
Week Agenda: 14 προτάσεις για έξοδο στην Κύπρο αυτή την εβδομάδα
Ο Γιώργος Νταλάρας, το αφιέρωμα στον Θάνο Μικρούτσικο, ο Κώστας Χατζής και ενδιαφέρουσες θεατρικές και χορευτικές προτάσεις γεμίζουν την ατζέντα μας
«Φρέαρ»: Σύγχρονος χορός και ζωντανή μουσική στην Αξιοθέα
Η παράσταση σε χορογραφία της Μαρίας Καμπέρη παρουσιάζεται στις 7 Οκτωβρίου, με τη Νατάσα Φραντζή και τον Δημήτρη Γιασεμίδη σε έναν διάλογο κίνησης, ήχου και μνήμης.
Από τους δρόμους της Νέας Υόρκης στο Κάστρο της Πάφου
Το Joanna Sophia Fun Run/Walk Around the World in 5K επιστρέφει στην Κύπρο για την ευαισθητοποίηση σχετικά με την Επιληψία και τον Αιφνίδιο Απροσδόκητο Θάνατο στην Επιληψία (SUDEP)
Κυπριακά τραγούδια και παραμύθια για το φθινόπωρο στο Μουσείο Χαμπή
Το Σάββατο 3 Οκτωβρίου, στις 19:00, η Νικολέττα Δημητρίου, η Χριστίνα Πολυκάρπου και ο Συμεών Μερκούρης μάς προσκαλούν στη Λευκωσία για μια βραδιά μουσικής, ποίησης και αφήγησης, με ελεύθερη είσοδο και απαραίτητη κράτηση.
Lidl Wellness Camp 2026: Αυτοί είναι οι ομιλητές και οι experts που θα μας εμπνεύσουν στο φετινό διήμερο ευεξίας
Το 7ο κατά σειρά θεσμικό πια διήμερο καλής ζωής της Lidl Κύπρου, επιστρέφει τον Νοέμβριο στη Λεμεσό
Weekend Agenda: 50 υπέροχα πράγματα για να κάνεις στην Κύπρο το πρώτο σαββατοκύριακο του Οκτώβρη
Φεστιβάλ στα χωριά, μεγάλες συναυλίες, θέατρο, stand-up comedy και οικογενειακές βόλτες γεμίζουν την ατζέντα μας για το τριήμερο 2–4 Οκτωβρίου.
Τις Κυριακές του φθινοπώρου θα πηγαίνουμε στο Φοινί για αυθεντικό Φοινιώτικο παλουζέ
Από αυτήν την Κυριακή και κάθε Κυριακή
Μια ξεχωριστή γιορτή παράδοσης αυτή την Κυριακή στον Κάτω Δρυ
Ζωντανεύοντας την Πολιτιστική Κληρονομιά του Κάτω Δρυ
Ένα βιβλίο, μια καλή πράξη: Το παζαράκι που στηρίζει τα αδέσποτα
Παζαράκι μεταχειρισμένου βιβλίου για καλό σκοπό στο Δασούδι
Λευκωσία – γιορταΖΕΙΣ: Αυτά τα Χριστούγεννα, ολόκληρη η πόλη γίνεται μια μεγάλη σκηνή
Η Λευκωσία ετοιμάζεται να φορέσει τα γιορτινά της και να γεμίσει με φως, μουσική, χαμόγελα και δημιουργικότητα!
Το Kolla γίνεται για δύο μέρες μια μικρή πόλη της Άγριας Δύσης
Περισσότερα από 150 τοπικά brands και δημιουργοί, street food, cocktails, μουσική και δραστηριότητες για όλη την οικογένεια στη Λεμεσό
Πού και πώς θα διασκεδάσεις την παραμονή της αργίας της 1ης Οκτωβρίου στην Κύπρο
Αντώνης Ρέμος, Στέλιος Ρόκκος, Γλυκερία, Μανώλης Μητσιάς και πολλά ακόμη ονόματα γεμίζουν με μουσική τις πόλεις και τα χωριά της Κύπρου
