Λαζανιά: Η Κύπρος τού χθες

Δημοσιεύτηκε στις 28 Ιανουαρίου 2013

Με το που ακούς ότι σ’ ένα χωριό υπάρχει ένας και μόνο μόνιμος κάτοικος και μάλιστα γυναίκα, αμέσως σου κινείται η περιέργεια. Γιατί επιμένει να μένει εκεί; Πού βρίσκει εφόδια; Πώς περνά την ώρα της; Για να βρούμε τις απαντήσεις στα ερωτήματα, έπρεπε να οδηγήσουμε κανένα μισάωρο. Τόσο περίπου διαρκεί το ταξίδι από την πρωτεύουσα.

Πού βρίσκεται
Μπορείς να πας είτε μέσω Καλού Χωριού Ορεινής, παίρνοντας το δρόμο προς Παλαιχώρι, είτε μέσω Μαχαιρά. Φτάνοντας στο μοναστήρι θα δεις το χωριό που φαίνεται στο βάθος, με τη διάρκεια της διαδρομής απ’ εκεί να μην ξεπερνά τα δέκα λεπτά.

Τι να δεις & τι να κάνειςΤο σπίτι της κυρίας Μαρίας Γεωργίου -κατάγεται από το Παλαιχώρι αλλά κατοικεί στο Λαζανιά τα τελευταία 53 χρόνια- βρίσκεται σε κεντρικό σημείο. ‘Παρόλο που είμαι μόνη μου στο χωριό, δεν νιώθω μοναξιά. Όποιος περάσει απ’ εδώ, σταματά για μια κουβέντα. Για να πιούμε έναν καφέ’. Η μοναδική δυσκολία που αντιμετωπίζει, έχει να κάνει, όπως λέει, με τα είδη πρώτης ανάγκης. ‘Ευτυχώς, όποιος έρχεται στο χωριό με παίρνει τηλέφωνο για να ρωτήσει αν χρειάζομαι κάτι. Πρώτη και καλύτερη η Φρύνη (σ.σ. Παπαδοπούλου)’. Ο λόγος για τη γνωστή δημοσιογράφος και παρουσιάστρια ειδήσεων τού ΡΙΚ, η οποία αγαπά εξίσου το χωριό (έστω κι αν ούτε η ίδια κατάγεται απ’ εδώ), εξ ου και έφτιαξε την ‘Κίνηση Πρωτοβουλίας και Αλληλεγγύης Λαζανιά’, προσπαθώντας με διάφορες εκδηλώσεις να προβάλει την ομορφιά και τη σημαντικότητα του τόπου αυτού -περισσότερες πληροφορίες και φωτογραφίες θα βρεις στην ομώνυμη σελίδα στο Facebook. Ο Λαζανιάς είναι πανέμορφος. Όλα τα σπίτια είναι πλινθόκτιστα με κεραμιδένιες στέγες (όπως και στο Φικάρδου), ενώ κάποια από αυτά, μάλιστα, έχουν αναπαλαιωθεί, αφού οι απόδημοι επιστρέφουν πολύ συχνά στο Λαζανιά. Ειδικά τις Κυριακές, το χωριό αλλάζει πρόσωπο. Η αίσθηση που έχεις, πάντως, περπατώντας στα λιθόστρωτα δρομάκια, είναι πρωτόγνωρη. Λες και είσαι στην Κύπρο τού 1900. Το ίδιο νιώθεις ανοίγοντας την εξώπορτα του σπιτιού της κυρίας Μαρίας. Το μόνο πράγμα που σε επαναφέρει στην πραγματικότητα είναι κανένα αυτοκίνητο που θα δεις να διασχίζει το χωριό και φυσικά, η μεγάλη LCD τηλεόραση στο σαλονάκι του σπιτιού της. Καθόμαστε λοιπόν στη βεράντα, κάτω από την κληματαριά, τρώμε λίγο από το φρεσκοκομμένο σταφύλι και πιάνουμε ‘ψιλή’ κουβέντα. Νομίζαμε ότι θα ακούγαμε άλλα, αλλά… ‘Στην ηλικία μου γιε μου θέλω ησυχία. Και την έχω. Τίποτα δεν μου λείπει. Έχω καθαρό αέρα, δροσιά το καλοκαίρι, όποιος έρχεται στο χωριό περνά για έναν καφέ… Το χειμώνα μόνο είναι κάπως δύσκολη η ζωή, που οι επισκέψεις αραιώνουν’. Καθώς συζητούσαμε, το μάτι μου ‘έπιασε’ το καμπαναριό της πανέμορφης εκκλησίας του χωριού. Ρωτάω αν λειτουργεί. ‘Όχι και τόσο συχνά’. Τις Κυριακές πάμε στο Μαχαιρά. Τόσο η κυρία Μαρία όσο και η κυρία Φρύνη (με την οποία επικοινωνήσαμε τηλεφωνικώς), μας μίλησαν για την ανεκτίμητη ομορφιά και την αρχαιολογική σημαντικότητα του ναού του Αγίου Γεωργίου. Δυστυχώς, δεν καταφέραμε να μπούμε στο εσωτερικό αφού εκείνη τη μέρα δεν υπήρχε κάποιος να μας ανοίξει, επιφυλασσόμαστε όμως για μια επόμενη επίσκεψη. Πολύ θέλουμε να δούμε τα τρία (θαμμένα στο έδαφος) πιθάρια, για τα οποία διαβάσαμε κάπου ότι χρησίμευαν για την καλύτερη ακουστική κατά τη διάρκεια της λειτουργίας. Στο χωριό δεν έχεις και πολλά πράγματα να κάνεις πέρα από την απτή εμπειρία με την Κύπρο τού χθες, εκτός κι αν είναι Κυριακή, οπότε και ανοίγει το εστιατόριο ‘Μαγεία Λαζανιά’. Μπορείς επίσης να πας μέχρι το Μαχαιρά για προσκύνημα, αλλά και στο κοντινό χωριό-μουσείο Φικάρδου.

Πού να φας
Τις Κυριακές θα βρεις οφτό κλέφτικο, σούβλα και μεζέ στη ‘Μαγεία’ (96530129), ενώ τις καθημερινές μπορείς να πας ως τον ‘Γιαννακό’ (22633311) στο Φικάρδου, για φαγητά της ώρας όπως παϊδάκια, μπριζόλα, χαλούμι, λουκάνικο, γεμιστούς κολοκυθο-ανθούς κ.ά.

Μεγάλη η χάρη του
Στο δρόμο προς το Λαζανιά, περνάς όπως προανέφερα από το Καλό Χωριό Ορεινής. Λίγο πριν φτάσεις στο χωριό και μετά το μεγάλο στρατόπεδο της Κλήρου, θα δεις στα δεξιά σου το οινοποιείο Άης Αμπέλης. Μια στάση εκεί είναι απαραίτητη. Περιηγήσου στο χώρο του για να δεις τους αμπελώνες, να δεις το κελάρι με τα δρύινα βαρέλια όπου παλαιώνεται το περίφημο Μαραθεύτικο ‘Όμηρος’, να δοκιμάσεις το πλούσιο σε αρώματα ροζέ αλλά και το δροσιστικότατο λευκό. Μάλιστα, λόγω του ότι φέτος το οινοποιείο γιορτάζει τα 20χρονά του, το Σάββατο 6 Οκτωβρίου (ώρα 15.00) θα πραγματοποιηθεί μια μεγάλη γιορτή όπου οι καλεσμένοι θα έχουν την ευκαιρία να δοκιμάσουν όλα ανεξαιρέτως τα κρασιά, ενώ εκτός από μουσική θα υπάρχουν και διάφορα περίπτερα με παραδοσιακά προϊόντα όπως αλλαντικά, τυριά, σουτζούκο, παλουζέ και ψωμί. Τέλος, θα προσφέρεται παγωτό για τα παιδιά, αλλά και φουσκωτά και ένα pony για βόλτες!