Φρούτα & λαχανικά: Τι ρόλο παίζει το χρώμα τους στην υγεία μας

Δημοσιεύτηκε στις 17 Μαρτίου 2020

Πολλές από τις φυτοχημικές ενώσεις (π.χ. καροτενοειδή, γλυκοσινολικές ενώσεις) που δίνουν στα λαχανικά το χαρακτηριστικό τους χρώμα έχουν συσχετιστεί βάσει ερευνών με σημαντικά οφέλη για την υγεία

Η πολύχρωµη παλέτα των φρούτων και λαχανικών είναι υψηλής θρεπτικής αξίας. Γιατί όµως να προτιµήσουµε µια δροσερή πορτοκαλί ή κόκκινη πιπεριά από µια πράσινη; Και τι διαφορά έχει το µοβ από το άσπρο λάχανο;

Άσπρα, κόκκινα, κίτρινα, πράσινα φρούτα και λαχανικά, όλα τους θρεπτικά, κάποια όμως χάρη στο χρώμα τους κρύβουν απίστευτες ευεργετικές ουσίες για την υγεία και την ευεξία μας. Πολλές από τις φυτοχημικές ενώσεις (π.χ. καροτενοειδή, γλυκοσινολικές ενώσεις) που δίνουν στα λαχανικά το χαρακτηριστικό τους χρώμα έχουν συσχετιστεί βάσει ερευνών με σημαντικά οφέλη για την υγεία, π.χ. όσον αφορά την καρδιοπροστατευτική ή την αντικαρκινική τους δράση.

Το χρώμα λοιπόν των λαχανικών, όπως άλλωστε συμβαίνει και σε όλα τα τρόφιμα, οφείλεται σε συστατικά που έχουν έντονο χρώμα και παίζουν τον ρόλο των χρωστικών ουσιών. Τέτοια μπορεί να είναι τα καροτενοειδή, που προσδίδουν το πορτοκαλί χρώμα (καρότα, μάνγκο, κολοκύθα), οι πολυφαινόλες, που χαρίζουν το κόκκινο χρώμα – σε αυτές συγκαταλέγεται και το λυκοπένιο, που… κοκκινίζει τις ντομάτες –, οι ανθοκυανίνες, στις οποίες οφείλεται το βαθύ μοβ των σταφυλιών και των μούρων, οι γλυκοσινολικές ενώσεις, που δίνουν το πράσινο χρώμα στο μπρόκολο και τα λαχανάκια Βρυξελλών, και πολλές άλλες ακόμη.

Ποιες οι διαφορές μεταξύ πράσινων και κόκκινων πιπεριών;
Οι πράσινες πιπεριές συνήθως είναι απλώς κόκκινες ή κίτρινες πιπεριές που δεν έχουν ακόμη ωριμάσει. Εχουν όμως διαφορά όχι μόνο στα θρεπτικά συστατικά που περιέχουν, αλλά και στη γεύση. Η πράσινη είναι πιο πικρή, ενώ η κόκκινη, αλλά και η κίτρινη, είναι πιο φρουτώδεις και γλυκές. Η κίτρινη και η κόκκινη πιπεριά αποτελούν εξαιρετικές πηγές βιταμινών Α, Β6 και C, καθώς και σημαντικών αντιοξειδωτικών παραγόντων, όπως το λυκοπένιο, η λουτεΐνη (σημαντική και για την υγεία των ματιών) και η ζεαξανθίνη. Η πράσινη περιέχει σημαντικές ποσότητες φυλλικού οξέος και βιταμίνης Κ.

Να διαλέξω λευκό ή μοβ λάχανο;
Στη μεταξύ τους σύγκριση, το μοβ λάχανο έχει περισσότερες αντιοξειδωτικές ουσίες (π.χ. ανθοκυανίνες, στις οποίες οφείλει και το χρώμα του), ενώ και η περιεκτικότητά του σε βιταμίνη C είναι 6-8 φορές μεγαλύτερη από την αντίστοιχη του άσπρου. Και τα δύο όμως αποτελούν εξαιρετική πηγή βιταμίνης C και καλές πηγές μαγγανίου, φυλλικού οξέος, βιταμινών του συμπλέγματος Β και καλίου, καθώς επίσης και αντιοξειδωτικών ουσιών όπως οι ινδόλες και οι σουλφοραφάνες.

Σε τι διαφέρουν τα κόκκινα και πορτοκαλί λαχανικά από τα άλλα;
Τα κόκκινα και πορτοκαλί λαχανικά οφείλουν το χρώμα τους σε δύο βασικές κατηγορίες συστατικών: στα καροτενοειδή και στις πολυφαινόλες. Και οι δύο κατηγορίες συστατικών αποτελούν σημαντικά αντιοξειδωτικά. Τα κόκκινα έχουν ως βασικό σημείο εστίασης της προστατευτικής τους δράσης το καρδιαγγειακό μας σύστημα, ενώ τα πορτοκαλοκίτρινα συμβάλλουν πέραν των άλλων στην καλή υγεία των ματιών μας λόγω της λουτεΐνης που περιέχουν.

Έχει σημασία το χρώμα που θα επιλέξουμε;
Στη διατροφή μας συνιστάται να υπάρχει πολυχρωμία λαχανικών και φρούτων. Γενικότερα, όμως, καλό είναι να τρώμε καθημερινά τουλάχιστον μία μεγάλη σαλάτα από λαχανικά εποχής, ανεξαρτήτως χρώματος. Ωστόσο αν θέλουμε να επιλέξουμε με γνώμονα την προστασία της καρδιάς μας, τότε θα προτιμήσουμε τα κόκκινα, ενώ αν ο στόχος μας είναι η θωράκιση των ματιών μας, τότε τα πορτοκαλοκίτρινα λαχανικά και φρούτα είναι η ιδανική επιλογή. Τα μοβ θεωρούνται ενισχυτικά για το ανοσοποιητικό μας σύστημα, ενώ τα πράσινα χαρακτηρίζονται κατάλληλα για την αποτοξίνωση του οργανισμού μας.