"Chapters" τα κεφάλαια της Χάρις Επαμεινώνδα

Δημοσιεύτηκε στις 04 Οκτωβρίου 2013

Πρόκειται για το πιο σύνθετο κινηματογραφικό πρότζεκτ της Επαμεινώνδα μέχρι τώρα το οποίο γυρίστηκε σε διάφορες τοποθεσίες στην Κύπρο και δημιουργήθηκε σε στενή συνεργασία με το Point Centre for Contemporary Art. Η Χάρις Επαμεινώνδα χρησιμοποιεί κυρίως προϋπάρχοντα αντικείμενα τα οποία συναρμολογεί για να δημιουργήσει καινούρια έργα, πολυεπίπεδες εγκαταστάσεις και ταινίες που παραμένουν αινιγματικές χωρίς να επιδέχονται κατηγοριοποίηση. Τα έργα της εισηγούνται, μάλλον, μια ισοπέδωση της ιεραρχίας μεταξύ των πραγμάτων, προσφέροντας ένα μέρος όπου η ψευδαίσθηση συνυπάρχει με την απτή πραγματικότητα και όπου κάθε πράγμα μπορεί να διαβαστεί και να εξεταστεί στο ίδιο επίπεδο. Το Chapters είναι μια ποιητική σειρά από σχολαστικά σκηνοθετημένες εικόνες, που ενσωματώνουν αφηγηματικά στοιχεία σχετικά με τον έρωτα, τη νοσταλγία, τη μετά θάνατο ζωή και την τελετουργία. Στον επισκέπτη απευθύνεται πρόσκληση να εισέλθει σε ένα σύμπαν μελαγχολικής ομορφιάς, εντός του οποίου η καλλιτέχνης δημιουργεί άχρονες ατμόσφαιρες, ορίζοντας τοπία της Κύπρου ως πρωταγωνιστές. Πολλά από τα αντικείμενα, σκηνικά και κοστούμια έχουν σχεδιαστεί και παραχθεί στη Κύπρο ενώ άλλα έχουν παραχωρηθεί από τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου. Οι σκηνές αμφιταλαντεύονται ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι, τη μέρα και τη νύχτα, το εσωτερικό και το εξωτερικό, το κοντινό και το μακρινό. Οι ηθοποιοί, τα αντικείμενα, τα ζώα και οι χώροι συνεχώς εναλλάσσονται από καθαρά γλυπτικές αναπαραστάσεις σε συμβολικά και μεταφορικά νοήματα και αντίστροφα. Οι αναφορές σε αρχαίους μύθους και ποίηση, αναγεννησιακή ζωγραφική και βυζαντινή εικονογραφία ποικίλουν. Η χρήση σταθερής κάμερας αποτελεί αναφορά στα tableaux-vivants του avant-garde κινηματογράφου. Ένα σύγχρονο έπος, το Chapters θέτει υπό αμφισβήτηση τη φύση της κλασικής κινηματογραφικής παραγωγής. Γυρισμένο αρχικά σε φιλμ 16mm, το οποίο αργότερα ψηφιοποιήθηκε, παρουσιάζεται ως τέσσερεις ασύγχρονες προβολές (η κάθε μια από τις οποίες διαρκεί περίπου μια ώρα), που στο σύνολο τους αποτελούν μια ταινία τεσσάρων ωρών. Οι προβολές παίζουν ταυτόχρονα και σε επανάληψη, χωρίς αρχή και τέλος. Η απουσία  συγκεκριμένου αφηγηματικού πλαισίου καθώς η σκόπιμη απουσία οποιασδήποτε γραμμικότητας, δημιουργούν τις συνθήκες για ένα συνειρμικό ταξίδι που συνεχώς μεταβάλλεται και ανασυντίθεται υπό την επίδραση της  τύχης, του χρόνου και του βλέμματος του θεατή. H σαγηνευτική μουσική επένδυση του έργου αποτελεί προτότυπη σύνθεση των Άγγλων καλλιτεχνών ήχου Kelly Jayne Jones και Pascal Nichols, γνωστών ως Part Wild Horses Mane On Both Sides. Οι δύο καλλιτέχνες παραλληλίζουν τις μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν στην δημιουργία της ταινίας, συνταιριάζοντας ήχους που παραχθήκαν με όργανα από διαφορετικές εποχές καθώς και επιτόπιες ηχογραφήσεις από το σετ. Συμβολικά και μορφικά στοιχεία του έργου βρίσκουν επέκταση, με αφαιρετικό τρόπο, εκτός οθόνης σε μια διάσπαρτη εγκατάσταση από γλυπτικά έργα στον υπόλοιπο εκθεσιακό χώρο. Τα έργα αυτά ανήκουν στην υπό εξέλιξη σειρά της Επαμεινώνδα Volumes, η οποία ξεκίνησε το 2009. Το Chapters αποτελεί συμπαραγωγή των Point Centre for Contemporary Art, Modern Art Oxford, Kunsthaus Zürich και Fondazione Querini Stampalia στη Βενετία. Σε κάθε εκθεσιακό χώρο η Επαμεινώνδα παρουσιάζει την ταινία με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο δημιουργώντας μια διαδοχική σειρά από στενά συνδεδεμένες αλλά διαφορετικές εκθέσεις.