Πόσο θα επηρεαστεί o δείκτης μεταδοτικότητας από τη χαλάρωση μέτρων;

Δημοσιεύτηκε στις 06 Μαΐου 2020

Αρχικά ο Επίκουρος Καθηγητής εξήγησε ότι υπάρχει μία σύγχυση για το τι είναι το R, αφού υπάρχει ο basic reproduction number και ο effective reproduction number. Ο basic reproduction number είναι το R στην αρχή της επιδημίας, ο αναμενόμενος αριθμός της μεταδοτικότητας, δηλαδή κάποιος που προσβάλλεται για παράδειγμα από κορωνοϊό σε πόσους αναμένεται να μεταδώσει μέχρι να αρνητικοποιηθεί. Ο δείκτης αυτός είναι πριν ληφθούν μέτρα αντιμετώπισης, όταν όλος ο πληθυσμός μπορεί να νοσήσει και πριν αποκτήσει κάποια ανοσία.

Από την άλλη ο effective reproduction number, ο οποίος εκτιμάται τώρα από τους ειδικούς του Πανεπιστημίου Κύπρου, είναι το τι συμβαίνει τώρα, κάτω από τις σημερινές συνθήκες (βιολογικές συνθήκες, το πώς συμπεριφέρεται ο κόσμος, με πόσους συναναστρέφεται και έχει επαφές, κλιματολογικές συνθήκες) εάν νοσήσει κάποιος σε πόσους αναμένεται να μεταδώσει τον κορωνοϊό. 

Σύμφωνα με τον ειδικό ο effective reproductive number πρέπει να είναι κάτω από ένα. Εάν είναι στο ένα, σημαίνει ότι το κάθε άτομο που νοσεί μεταδίδει σε άλλο ένα τον κορωνοϊό, άρα δεν αυξάνονται αλλά ούτε και μειώνονται οι νοσούντες, θα υπάρχει μια ισορροπία. Εάν πέσει κάτω από ένα τότε σημαίνει ότι σιγά σιγά φθίνει ο κορωνοιός και θα εξαφανιστεί τελικά. Στην περίπτωση δε που είναι πάνω από ένα σημαίνει αυξάνεται ο αριθμός των νοσούντων και μπαίνει στην κοινότητα όλο και περισσότερο ο ιός.

Όσον αφορά στα αποτελέσματα της Κύπρου, τα οποία υπολογίζουν το R με τέσσερις διαφορετικές μεθόδους, σύμφωνα με τον ειδικό, υπάρχει μια ξεκάθαρη εικόνα ότι στην αρχή της πανδημίας άρχισε γύρω στο τρία. Με το κλείσιμο των σχολείων και τη χρήση μασκών από τον κόσμο έπεσε γύρω στο 1,5 ενώ με τα περιοριστικά μέτρα είχε πέσει κάτω από ένα. Υπήρχαν αυξομειώσεις ενώ πριν το Πάσχα είχε πέσει γύρω στο 0,5, τώρα ανέβηκε περίπου στο 0,7- 0,8. Αυτά τα νούμερα όμως είναι εκτιμήσεις και έχουν νόημα στο πλαίσιο των διαφορετικών μοντέλων που χρησιμοποιούν οι επιδημιολόγοι. Ο κ. Αγαπίου τόνισε ότι πρόκειται για στατιστικές εκτιμήσεις, άρα υπάρχει μέσα αβεβαιότητα η οποία ποσοτικοποιείται από τους Στατιστικούς. Μία εκτίμηση 0,8 δεν σημαίνει ότι είναι ακριβώς 0,8, αλλά υπάρχει ένα εύρος γύρω από την εκτίμηση στο οποίο με μεγάλη πιθανότητα βρίσκεται η τιμή του R.

Σε ερώτηση εάν ο δείκτης μεταδοτικότητας θα ανέβει μετά τις 21 Μαίου, όπου αναμένεται ότι θα χαλαρώσουν τα μέτρα, ο ειδικός ανέφερε ότι η ελπίδα είναι ότι μέχρι τότε θα υπάρχουν  μηδενικά κρούσματα. Εάν δεν υπάρχουν κρούσματα, δεν αναμένεται να μεταβληθεί το R, ενώ ακόμα και στην περίπτωση που θα υπάρχουν «εισαγόμενα», αυτά δεν θα διαφοροποιήσουν την κατάσταση, αφού θα μπαίνουν σε καραντίνα, δεν θα μπαίνουν στην κοινότητα. Εάν όμως υπάρχουν ακόμα κρούσματα, αναμένεται ότι το R θα αυξηθεί και η προσωπική ευθύνη του καθενός μας θα καθορίσει κατά πόσο θα παραμείνει η τιμή του κάτω από 1, ούτως ώστε τελικά να τερματιστεί η επιδημία στην Κύπρο.