Δημοσιεύτηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2020
Το έθιμο της βασιλόπιτας είναι πολύ παλαιό, προέρχεται από εκείνο το τελούμενο στην αρχαία εορτή των «Κρονίων» (των ρωμαϊκών «Σατουρναλίων») που παρέλαβαν οι Φράγκοι, από τους οποίους και προήλθε η συνήθεια της τοποθέτησης νομίσματος μέσα στη πίτα και της ανακήρυξης ως «Βασιλιά της βραδιάς» αυτού που το έβρισκε.
Κατά άλλο έθιμο, αντί νομίσματος, έβαζαν φασόλι και αυτόν που το έβρισκε τον αποκαλούσαν «φασουλοβασιλιά».
- Το κόψιμο στις βασιλόπιτας είναι από τα ελάχιστα αρχέγονα έθιμα που επιβιώνουν. Σύμφωνα με τον καθηγητή Δημήτρη Λουκάτο αποτελεί εξέλιξη του γνωστού και λαϊκού εθίμου στις πρωτοχρονιάτικης πίτας. Στην αρχαιότητα υπήρχε το έθιμο του εορταστικού άρτου, τον οποίο σε μεγάλες αγροτικές γιορτές οι αρχαίοι Έλληνες πρόσφεραν στις θεούς.
- Τέτοιες γιορτές ήταν τα Θαλύσια και τα Θεσμοφόρια. Χαρακτηριστικό στοιχείο στις βασιλόπιτας είναι ότι ο άνθρωπος δοκιμάζει την τύχη του με το κέρμα στις, προσπαθώντας να μαντέψει πώς θα του έρθουν τα πράγματα στη νέα χρονιά. Σε όποιον πέσει το φλουρί, στις θα είναι ο τυχερός και ευνοούμενος του νέου έτους! Η ορθόδοξη παράδοση συνέδεσε το έθιμο με τη Βασιλόπιτα.
Ορθόδοξη θρησκευτική παράδοση
Η θρησκευτική παράδοση συνδέει την Βασιλόπιτα με την προσωπικότητα του Μεγάλου Βασιλείου, στον οποίο οφείλει και το όνομά της.
Στα χρόνια του Ιουλιανού του Παραβάτη, όταν το Βυζάντιο κήρυξε τον πόλεμο στην Περσία, ο Ιουλιανός πέρασε με τον στρατό του από την Καισάρεια. Τότε διέταξε να φορολογήσουν όλη την επαρχία και τα χρήματα αυτά θα τα έπαιρνε επιστρέφοντας για την Κωνσταντινούπολη.
Έτσι, οι κάτοικοι αναγκάσθηκαν να δώσουν ό, τι είχε ο καθένας σε χρυσαφικά και νομίσματα. Όμως ο Ιουλιανός σκοτώθηκε άδοξα σε μια μάχη στον πόλεμο με τους Πέρσες και δεν ξαναπέρασε ποτέ από την Καισάρεια.
Τότε ο Άγιος Βασίλειος έδωσε εντολή από τα μαζεμένα χρυσαφικά τα μισά να δοθούν στους φτωχούς, ένα μικρό μέρος στις ανάγκες των ιδρυμάτων της «Βασιλειάδας» και τα υπόλοιπα τα μοίρασε στους κατοίκους με ένα πρωτότυπο τρόπο: έδωσε εντολή να ζυμώσουν μικρά ψωμιά και σε κάθε ένα τοποθέτησε μέσα από ένα νόμισμα ή χρυσαφικό και κατόπιν τα μοίρασε στα σπίτια.
Έτσι τρώγοντας οι κάτοικοι τα ψωμιά έβρισκαν μέσα κάποιο από τα πολύτιμα αντικείμενα. Με τον τρόπο αυτό γεννήθηκε το έθιμο της πίτας που ονομάσθηκε Βασιλόπιτα, στην οποία βάζουμε ένα φλουρί. Αυτός στο κομμάτι του οποίου θα «πέσει» το φλουρί, θεωρείται ότι είναι τυχερός και θα έχει μια καλή χρονιά.
Πηγή: constantinoupoli.com
Σχετικά
Ανακαλύψαμε δύο κομψά σπιτάκια στο χωριό, για άνετες διακοπές στη φύση
Δύο πανέμορφα πέτρινα σπίτια στην καρδιά της κυπριακής υπαίθρου υπόσχονται μια αυθεντική εμπειρία φιλοξενίας
Το νέο ξενοδοχείο της Αγίας Νάπας με τη μεγαλύτερη πισίνα της περιοχής, σε καλεί για βουτιές
The Nines: Το νέο high-end ξενοδοχείο επαναπροσδιορίζει την εμπειρία της luxury φιλοξενίας στην Αγία Νάπα
Πέντε νέες βραβεύσεις για το Columbia Beach Resort στα Cyprus Tourism Awards 2025
Τρία Gold Awards επιβεβαιώνουν τη διαχρονική του θέση ανάμεσα στους κορυφαίους προορισμούς πολυτελούς φιλοξενίας στην Κύπρο
Ένα σπάνιο ουράνιο υπερθέαμα θα καθηλώσει τον κόσμο στις 12 Αυγούστου
Mια ολική έκλειψη ηλίου θα δημιουργήσει ένα ουράνιο θέαμα στον ουρανό για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από δύο χρόνια, στις 12 Αυγούστου.
Στον Πρωταρά οι βάρκες μεταμορφώθηκαν σε βιβλιοθήκες κι έπιασαν θέση στις παραλίες
Oι βάρκες-όνειρο στον Δήμο Παραλιμνίου-Δερύνειας, έβαλαν πλώρη για τη γνώση.
Ο Πρωταράς φέτος έχει 18 βραβευμένες με Γαλάζια Σημαία παραλίες
Πρώτη θέση παγκύπρια για τον Δήμο Παραλιμνίου - Δερύνειας στις Γαλάζιες Σημαίες 2026
Την πρώτη ανατολή της Ευρώπης θα την δεις στη χερσόνησο της «Ξησταριάς»
Αυτό θα είναι το απόλυτο μέρος για φωτογραφίες το φετινό καλοκαίρι
Καλοκαίρι γεμάτο προστασία και ξεγνοιασιά για όλη την οικογένεια με τη σειρά αντηλιακών Cien Sun
Κορυφαία ποιότητα, αξιοπιστία και ασφάλεια κάτω από τον ήλιο των προϊόντων Cien Sun που είναι διαθέσιμα στα καταστήματα της Lidl Κύπρου, με τιμές που ξεκινούν από μόλις 2,19€
