25 πράγματα που μπορεί να μην ήξερες για τον «κουρκουτά»

Δημοσιεύτηκε στις 05 Φεβρουαρίου 2021

Ακούει στο όνομα κουρκουτάς, αλλιώς κροκοδειλάκι της Κύπρου και πρόκειται για την ίσως πιο γνωστή κυπριακή σαύρα.  Αν και είναι περίεργη και κάπως ανατριχιαστική, οι ιδιαιτερότητες της είναι περισσότερες από όσο πιστεύουμε.

Το επιστημονικό όνομα της είναι «Stellagma Stellio Cypriaca» και πρόκειται για ένα κοινό ενδημικό υποείδος στην Κύπρο, το οποίο προστατεύεται από την Ευρωπαϊκή νομοθεσία 92/43/ΕΟΚ και ανήκει στην οικογένεια «Agamide».

Σύμφωνα με το Κυπριακό Κέντρο Περιβαλλοντικής Έρευνας και Εκπαίδευσης (ΚΥΚΠΕΕ) η νομοθεσία αυτή αναφέρεται στη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων και της άγριας πανίδας σε ευρωπαϊκό έδαφος και έχει εφαρμοσθεί με τη δημιουργία του δικτύου ειδικών ζωνών προστασίας «Natura 2000».

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της και ποια τα πιο σημαντικά στοιχεία της;  Πού είναι συνήθως η κρυψώνα της, ποια είναι η περίοδος αναπαραγωγής της;  Είναι δηλητηριώδες ή όχι;

Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του;
Σύμφωνα με το ΚΥΚΠΕΕ, ο κουρκουτάς είναι ημερόβια σαύρα μεσαίου μεγέθους που κυμαίνεται από μερικά εκατοστά μέχρι και σχεδόν μισό μέτρο. Όλα τα είδη της φέρουν το χαρακτηριστικό, τριγωνικό κεφάλι, το οποίο καλύπτεται από μικρές πλάκες, εντούτοις μπορεί να διαφέρουν από την εξωτερική εμφάνιση και το χρώμα τους.

Ο κουρκουτάς, ξεχωρίζει επίσης, από τον καλοσχηματισμένο λαιμό του και από την επιδερμίδα του, η οποία είναι έντονα ακανθώδη, ιδιαίτερα στη ραχιαία του περιοχή, στις πλευρές και στην ουρά.

Ήξερες ότι η ουρά του σε σχέση με το υπόλοιπο του σώμα είναι συνήθως πιο κοντή και έχει κυλινδρικό σχήμα;

Ποια είναι συνήθως η κρυψώνα του;
Ο κουρκουτάς, «κατοικεί» συνήθως, βραχώδη περιοχές αλλά και σε ερείπια σπιτιών.  Εκεί, μπορεί να βρει πιο  εύκολα καταφύγιο και να προστατευτεί.  Συχνά, κρύβεται, σε σχισμές βράχων ή σε τρύπες τοίχων.  Γνώριζες ότι με το να φουσκώνει το σώμα του, νιώθει περισσότερη ασφάλεια;

Ο κουρκουτάς, μεταξύ άλλων:

• Δραστηριοποιείται κυρίως την ημέρα.
• Ανήκει στην κατηγορία των ταχύτατων δρομέων.
• Καταπίνει την τροφή του και δεν χρησιμοποιεί τα δόντια του διότι είναι μικρά για τη μάσηση της τροφής.
• Τρώει κυρίως, χερσαία ασπόνδυλα όπως είναι τα σαλιγκάρια και άλλα μικρά έντομα.

Πότε είναι η περίοδος αναπαραγωγής τους;
Πολλοί από εμάς, φοβόμαστε τους κουρκουτάες, κυρίως όταν κάνουν την εμφάνισή τους μικροί και μεγάλοι, την περίοδο του καλοκαιριού.  Ζευγαρώνει δύο φορές το χρόνο, ενώ κρύβει τα αυγά του στις σχισμές μεγάλων βράχων. Η περίοδος αναπαραγωγής τους διαρκεί περίπου δύο μήνες, μεταξύ Απριλίου και Μαΐου.  Ήξερες ότι γεννάει περίπου 3-10 αυγά κάθε φορά;

Είναι δηλητηριώδες ή όχι;
Σίγουρα, αρκετοί θεωρούν ότι ο κουρκουτάς είναι επικίνδυνο και δηλητηριώδες ερπετό.  Ίσως να είναι η εμφάνισή του που δίνει αυτή την εντύπωση.  Αντιθέτως όμως, ο κουρκουτάς εντελώς ακίνδυνο και δειλό ερπετό, ενώ όταν ενοχληθεί ή νιώσει ότι απειλείται το δραπετεύει γρήγορα προς την κρυψώνα του.

Όπως εμείς λοιπόν, ως άνθρωποι έχουμε τις ιδιαιτερότητες μας, έχει και ο κουρκουτάς, όπως όλα τα ζώα φυσικά.  Αυτό που έχουμε να κάνουμε είναι να τα σεβαστούμε και να τα αποδεχτούμε, προσπαθώντας να συνεισφέρουμε με ατομική και ομαδική προσπάθεια στη διατήρηση της βιοποικιλότητας.  Μαθαίνουμε γι’ αυτά λοιπόν, λέμε «όχι» στην θανάτωση ή στην παγίδευση και τα αφήνουμε να ζήσουν.

Άλλωστε, κάθε ύπαρξη διαφορετικού είδους ζωής, αξίζει να υπάρχει.

Με πληροφορίες του Κυπριακού Κέντρου Περιβαλλοντικής Έρευνας και Εκπαίδευσης (ΚΥΚΠΕΕ)