O σπουδαίος Juan Jacinto Muñoz Rengel, συγγραφέας του πολυσυζητημένου «88 Mill Lane», μας μιλά

Δημοσιεύτηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2018

Και φέτος το φθινόπωρο, για πέμπτη συνεχή χρονιά, στην Αθήνα, πραγματοποιείται ο Περίπατος με τους Eυρωπαίους λογοτέχνες και μάλιστα φέτος μεταφέρεται στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος* το Σάββατο 29 Σεπτεμβρίου. Το δίκτυο EUNIC (European Union National Institutes for Culture / Ένωση Μορφωτικών Ινστιτούτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης) προσκαλεί τους φίλους των βιβλίων να συναντήσουν σημαντικούς λογοτέχνες από διάφορες χώρες της Ευρώπης, στο πλαίσιο των δράσεων του EUNIC για την κατανόηση, την προώθηση και την ενίσχυση της πολιτισμικής και γλωσσικής ποικιλομορφίας και της συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Στόχος, η ανάδειξη της πολυμορφίας της λογοτεχνικής έκφρασης στην Ευρώπη και η παρουσίαση της σύγχρονης ευρωπαϊκής λογοτεχνίας και των ευρωπαίων λογοτεχνών στο ευρύ κοινό, μέσω μιας σειράς ομιλιών, παρουσιάσεων, δημοσίων αναγνώσεων και άλλων παράλληλων δράσεων.

Στον φετινό Περίπατο συμμετέχουν οι λογοτέχνες: Susanne Gregor (Πρεσβεία Αυστρίας), Mike Kenny (British Council), Κυριάκος Μαργαρίτης (Σπίτι της Κύπρου), Véronique Ovaldé (Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος), Juan Jacinto Muñoz Rengel (Instituto Cervantes de Atenas), Joachim Sartorius (Goethe-Institut Athen), Piotr Socha (Πρεσβεία Πολωνίας), Ole Robert Sunde (Πρεσβεία Νορβηγίας, Νορβηγικό Ινστιτούτο Αθηνών).

Ο Juan Jacinto Muñoz Rengel έχει ήδη αναγνωριστεί από το διεθνή Τύπο και τους κριτικούς ως ένας από τους αξιότερους συνεχιστές της συγγραφικής παράδοσης του Καλβίνο και του Μπόρχες, ενώ μερικά από τα διηγήματά του έχουν συμπεριληφθεί στις σημαντικότερες ανθολογίες της Ισπανίας. Μεγάλο μέρος του έργου του έχει μεταφραστεί στα Αγγλικά, στα Γαλλικά, στα Ιταλικά, στα Ρωσικά και στα Τουρκικά, και έχει εκδοθεί σε δώδεκα χώρες.

Η συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Η μυστική εταιρία του ονείρου» είναι το πρώτο του βιβλίο στα ελληνικά από τις εκδόσεις Opera. Πρόκειται για δημιουργικό μονοπάτι φαντασίας, που έχοντας βάση τα λονδρέζικα σκηνικά και τους βρετανικούς τόπους παρασύρει τον αναγνώστη σε ένα άμεσα σκοτεινό, υπερρεαλιστικό και άκρως γοητευτικό κόσμο. Οι δέκα ιστορίες του βιβλίου προσφέρουν εικόνες που δύσκολα ξεχνάς καθώς μιλούν για το παράδοξο, το ανεπίστροφο, το υπαρξιακό άγχος, την αναζήτηση της αθανασίας, τον προσδιορισμό της ταυτότητας, τη ματαιότητα, το πάθος, τις ενστικτώδεις παρορμήσεις, τον ερωτισμό, τα απωθημένα και το υποσυνείδητο.

Θέλατε πάντοτε να γίνετε συγγραφέας;

Όταν ήμουν μικρός συνήθιζα να φαντάζομαι ότι έπρεπε να εξηγώ τα πάντα του πλανήτη μας σ’ ένα φανταστικό εξωγήινο φίλο. Υποθέτω ότι κάπως υπήρχαν οι δύο κλίσεις μου: οι σπουδές μου στην φιλοσοφία και η δουλειά μου ως συγγραφέας. Βασικά, όμως, η πρώτη μου σοβαρή απόφαση το να γίνω συγγραφέας ήταν στα 18, όταν έγραψα το πρώτο μου μυθιστόρημα κι από τότε δεν σταμάτησα να γράφω κάθε μέρα. Τώρα, γράφω για να εξηγήσω τον κόσμο στον εαυτό μου. Και για να διασκεδάσω.

Μπορείτε να μου περιγράψετε μια τυπική ημέρα εργασίας σας;

Σηκώνομαι στις έξι το πρωί, κάθε μέρα. Γράφω για τέσσερις συνεχείς ώρες και τον υπόλοιπο χρόνο μου τον αφιερώνω για να ξαναδιαβάζω και να διορθώνω. Το μεσημέρι, έχω, ήδη, συμπληρώσει μια γεμάτη μέρα δουλειάς. Αν γράφω μικρές ιστορίες ή άρθρα, τα απογεύματα μπορώ να διαβάσω, να κρατήσω σημειώσεις, να ανταποκριθώ σε διάφορες υποχρεώσεις… Αλλά μερικές φορές, όταν είμαι σ’ ένα μυθιστόρημα, γράφω και διορθώνω ξανά για άλλες οκτώ ώρες.

Τί απολαμβάνετε περισσότερο στη δουλειά σας;

Το κομμάτι το οποίο μου αρέσει περισσότερο, είναι όταν συλλαμβάνω τις ιδέες ή όταν αποσαφηνίζονται οι διαφορετικές σκηνές ή τα κεφαλαία στο μυαλό μου. Καθώς επίσης, όταν επιτέλους βλέπω τις ιστορίες να παίρνουν ένα οριστικό σχήμα. Μεταξύ των δύο άκρων, υπάρχει καθημερινή πάλη.

Από πού εμπνέεστε;

Από οπουδήποτε. Συνήθως κυκλοφορώ μ’ ένα σημειωματάριο στη τσέπη. Οι ιστορίες αποτελούνται από πολλά στοιχεία: όχι μόνο από ιδέες, αλλά, επίσης, από σενάρια, χαρακτήρες, τρόποι επικοινωνίας, μικρές λεπτομέρειες,  γεγονότα, τα οποία όλα θέτουν σε κίνηση την πλοκή της. Και μέχρι να έχεις τα πάντα, ίσως πάρει χρόνο. Γι’ αυτό και πρέπει να συλλέγεις ασταμάτητα και πειθαρχημένα. 

Μερικοί  από τους αναγνώστες μας, ίσως να μην γνωρίζουν πολλά για τη «Μυστική εταιρεία του ονείρου». Θέλετε να μας πείτε λίγα λόγια για το βιβλίο σας;

Έγραψα τις ιστορίες του «88 Mill Lane», όταν ζούσα στο Λονδίνο. Αυτά ήταν μερικά πολύ παραγωγικά χρόνια, επειδή αισθανόμουν τους δρόμους γεμάτους από Βικτωριανά  αισθήματα, από εμπνεύσεις των συγγραφέων Στίβενς και Ντίκενς. Όλα ήταν πολύ αναζωογονητικά. Και από εκείνες τις μέρες που ήταν σύντομες, όταν βράδιαζε κλεινόμουν σ’ ένα (Βικτωριανό) σπίτι να γράφω για ώρες.

Τα βιβλία σας έχουν δεχτεί άριστες κριτικές και βραβεία. Περιμένατε αυτή την επιτυχία;

Εκτός από το να δουλεύω καθημερινά το επόμενο βιβλίο, ακόμα πάω για ψώνια στο σούπερ μάρκετ, μαγειρεύω, καθαρίζω και προσπαθώ να πληρώσω τους λογαριασμούς. Η επιτυχία είναι πάντα σχετική.

Υπάρχει ένα βιβλίο που θα θέλατε να το έχετε γράψει;

Υπάρχουν αρκετά. «Η εφεύρεση του Μορέλ» του Adolfo Bioy Casares, ή «Οι αόρατες πόλεις» του Italo Calvino, ή το «Σφαγείο νούμερο πέντε» του Kurt Vonnegut, ή το «Σολάρις» του Stanisław Lem. Ή οποιαδήποτε μικρή ιστορία του Borges. Όλα αυτά είναι τέλεια τεχνάσματα της λογοτεχνικής φαντασίας.

Τί έπεται στη συνέχεια;

Τώρα, τελειώνω την επεξεργασία ενός «διαστροφικού» μικρού μυθιστορήματος, με το οποίο ελπίζω να καταφέρω να τρομάξω ορισμένους από τους αναγνώστες. Παράλληλα, στην Ελλάδα, αυτή την περίοδο, μεταφράζεται και «Το βιβλίο των μικρών θαυμάτων» από τις εκδόσεις Opera, το οποίο εύχομαι να σας ενθουσιάσει.

* Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, Λ. Ανδρέα Συγγρού 364, Καλλιθέα, Αθήνας, 176 74. Είσοδος ελεύθερη.