Μεγάλη Παρασκευή: H σημασία της ημέρας και το έθιμο των 7 επιταφίων

Δημοσιεύτηκε στις 17 Απριλίου 2020

«Τη Μεγάλη Παρασκευή τελείται η "Ακολουθία των Παθών", όταν θυμόμαστε και βιώνουμε τα Σωτήρια και φρικτά Πάθη του και Θεού μας, τους εμπτυσμούς, τα ραπίσματα, τα κολαφίσματα, τας ύβρεις, τους γέλωτας, την πορφυράν χλαίναν, τον κάλαμον, τον σπόγγον, το όξος, τους ήλους, την λόγχην και προ πάντων τον Σταυρόν και τον θάνατον, σύμφωνα με το Συναξάρι της Μεγάλης Παρασκευής», σύμφωνα με τον αρχιμανδρίτη Αρίσταρχο Γκρέκα, δρ Θεολογίας - ΕΔΙΠ (Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό) στην Ανώτατη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθηνών.

Η άκρα ταπείνωση, η αδικία
Ακολούθως, αναφέρει ότι «Ο Κύριος Σήκωσε τον Σταυρό προς τον Γολγοθά, αφού προηγουμένως υπέστη μαρτύριο ατιμίας. Βλέπουμε και βιώνουμε την άκρα ταπείνωση του Χριστού ώστε να υποστεί όλη αυτή την αδικία, να ανέβει με τον Σταυρό του στον Γολγοθά. Σηκώνει τον Σταυρό, αλλά συγχρόνως σηκώνει και όλες τις αμαρτίες της ανθρωπότητας.

Επάνω στον Σταυρό βλέπουμε την αγάπη του αναμάρτητου Θεού που συγχωρεί τους σταυρωτές του, συγχωρεί όσους τον εγκατέλειψαν, συγχωρεί την αχαριστία και την ασέβεια όλων των ανθρώπων, λέγοντας «Πάτερ, άφες αυτοίς, ου γαρ οίδασι τι ποιούσι».

Ο κορυφαίος των Αποστόλων Πέτρος με την επιστολή του μας διδάσκει «Χριστός άπαξ υπέρ των αμαρτωλών έπαθε δίκαιος υπέρ αδίκων ίνα ημάς προσενέγκη τω Θεώ, θανατωθείς μεν σαρκί, ζων δε πνεύματι».

Στη συνέχεια, το Συναξάρι της Μεγάλης Παρασκευής αναφέρει ότι «Έτι δε την του ευγνώμονος ληστού, του συσταυρωθέντος αυτώ σωτήριον εν τω σταυρώ ομολογίαν».

Σε αυτό το σημείο, ο Γρηγόριος Θεολόγος στον Λόγο του για το Άγιο Πάσχα παροτρύνει: «Αν είσαι Σίμων Κυρηναίος, σήκωσε τον σταυρό και ακολούθησέ τον. Αν σταυρωθείς μαζί του ως ληστής, δείξε καλή προαίρεση και γνώρισε τον Θεό.
Εάν εκείνος τοποθετήθηκε μεταξύ των παρανόμων εξ αιτίας σου και εξ αιτίας της αμαρτίας σου, συ να γίνεις προς χάριν του πιστός στον νόμο του. Προσκύνησε εκείνον ο οποίος υψώθηκε προς χάριν σου στον Σταυρό. Είσελθε στον παράδεισο με τον Ιησού, για να μάθεις από ποια αγαθά έχεις απομακρυνθεί"»

Τέλος, ο αρχιμανδρίτης Αρίσταρχος Γκρέκας επισημαίνει: «Ο θάνατος του Χριστού γίνεται σωτήριος για εμάς, πηγή λύτρωσης έρχεται με την Ανάστασή του. Μετά τη Σταύρωση, ακολουθεί η Ανάσταση.

Οι πιστοί βιώνουμε τα πάθη και την Ανάσταση του Χριστού συμμετέχοντας σε αυτά με μετάνοια, ελπίζοντες ως άλλοι ληστές στη σωτηρία που προξένησε η Ανάσταση του Κυρίου Ιησού Χριστού.

«Προσκυνούμεν σου τα πάθη, Χριστέ. Δείξον ημίν και την ένδοξόν σου Ανάστασιν"».

Οι 7 επιτάφιοι... 
Κάθε Μεγάλη Παρασκευή, στην Κύπρο αλλά και σε άλλες χριστιανικές χώρες, οι πιστοί «τρέχουν» από το πρωί για να προσκυνήσουν τους στολισμένους Επιταφίους. Αρχικά, προσκυνούν τον Επιτάφιο, έπειτα περνούν κάτω από αυτόν, ενώ φεύγοντας ενίοτε παίρνουν και ένα λουλούδι μαζί τους. Μάλιστα, πολλοί λένε πως ο αριθμός των Επιταφίων που θα προσκυνήσουμε πρέπει να είναι περιττός (μονός). Συγκεκριμένα, συνηθίζουμε να προσκυνούμε 1 επιτάφιο, είτε 3, είτε 7.

Το έχουμε ως έθιμο και οι περισσότεροι το τιμούμε σχεδόν κάθε χρόνο, προσκυνώντας μονό αριθμό Επιταφίων!