Δημοσιεύτηκε στις 17 Μαρτίου 2015
Η διάλεξη θα δοθεί από τη Δρα Ευφροσύνη Ριζοπούλου – Ηγουμενίδου, με στόχο να φωτίσει τις ποικίλες πτυχές της αξιόλογης προβιομηχανικής βιοτεχνίας των σταμπωτών, παρακολουθώντας την, μέχρι και την εγκατάλειψή της, στις αρχές του 21ου αιώνα, μέσα από την καταγραφή της παραγωγής σταμπωτών μαντηλιών στο εργαστήριο του τελευταίου μαντηλάρη της Κύπρου, στη Λευκωσία.
Σύμφωνα με την Δρα Ριζοπούλου – Ηγουμενίδου «η τυποβαφική, το στάμπωμα σχεδίων πάνω σε ύφασμα με ξυλότυπους, ήταν τέχνη με μακραίωνη παράδοση. Αναπτύχθηκε σε χώρες της Ανατολής, ιδιαίτερα στις Ινδίες, αλλά η εξέλιξή της σε βιομηχανία σημειώθηκε στην τεχνολογικά εξελιγμένη Ευρώπη. Είδος πολυτελείας αρχικά, το σταμπωτό με τα πολύχρωμα άνθινα σχέδιά του υποκατέστησε τα κεντημένα και χρυσοΰφαντα υφάσματα, και ως εύχρηστο και οικονομικά προσιτό απέκτησε ευρύτατη διάδοση. Η Κύπρος αναδείχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα παραγωγής σταμπωτών κατά τον 18ο και τον 19ο αιώνα. Τα τυπωμένα βαμβακερά υφάσματα του νησιού ήταν ονομαστά για τα ανεξίτηλα χρώματά τους και εκτός από την επιτόπια οικιακή χρήση, αποτελούσαν είδη εξαγωγικού εμπορίου. Η τέχνη συνεχίστηκε στα νεότερα χρόνια, μέχρι και τις αρχές του 21ου αιώνα, με τη μορφή των σταμπωτών μαντηλιών».

Καθιστή ηλικιωμένη γυναίκα. Στο κεφάλι φορεί σταμπωτό μαντήλι. Φωτ. John Thomson, 1878.
Σε Λευκωσία, Λάρνακα και Αμμόχωστο είχαν τα εργαστήρια τους αρκετοί μαντηλάρηδες. Η δουλειά των μαντηλάρηδων ήταν ολόχρονη και αρκετά προσοδοφόρα. Με την παύση λειτουργίας του εργαστηρίου του τελευταίου μαντηλάρη Νίκου Κακούλλη, το 2004, η τέχνη των σταμπωτών, που κάποτε έκανε γνωστό το όνομα της Κύπρου σε Ανατολή και Δύση, έφτασε στο τέλος της.

Ο ιερέας του χωριού Αυγόρου. Στο καλυμμαύχι έχει σταμπωτό δεμένο μαντήλι. Φωτ. John Thomson, 1878.
Η Δρ Ευφροσύνη Ριζοπούλου - Ηγουμενίδου είναι Ομότιμη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κύπρου. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν τη Λαϊκή Τέχνη, Λαϊκή Αρχιτεκτονική, Προβιομηχανική Τεχνολογία, τον Υλικό Βίο των Νεοτέρων Χρόνων, και γενικότερα το Λαϊκό Πολιτισμό της Κύπρου και του ευρύτερου Μεσογειακού Χώρου. Συμμετείχε σε δεκάδες ερευνητικά προγράμματα και συνέδρια και έχει πέραν των 100 δημοσιεύσεων σε θέματα λαϊκού πολιτισμού.
-
Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο
31 Μαρτίου 2015
Σχετικά
Φεστιβάλ Παιδιού, με παιχνίδια και κερασμένο φαγητό και ποτό
Όλα όσα θα διασκεδάσουν τα παιδιά
Βουτιές, γέλιο και παράδοση στον Κατακλυσμό Κερύνειας στο Ζύγι
Ο «Ολισθηρός Ιστός», το Κυνήγι της Πάπιας και η Εύρεση Λεμονιού επιστρέφουν τη Δευτέρα 1 Ιουνίου, αναβιώνοντας τα πιο αγαπημένα θαλάσσια παιχνίδια του Κατακλυσμού.
Η Καλλέπεια γιορτάζει το καλοκαίρι με εκδηλώσεις, μουσική και το 33ο Φεστιβάλ «Ο Τρύγος»
Ανακοινώθηκε ολόκληρο το πρόγραμμα εκδηλώσεων για το καλοκαίρι
Το μεγάλο παζαράκι βιβλίων που έρχεται στην πόλη
Μεγάλη εκκαθάριση αποθεμάτων, με δεκάδες τίτλους σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές
Κατακλυσμός 2026: Η Κύπρος γιορτάζει σε ρυθμούς καλοκαιριού – Όλες οι συναυλίες, τα φεστιβάλ και οι εκδηλώσεις του τριημέρου
Από τον Πρωταρά, την Αγία Νάπα και τη Λάρνακα μέχρι τη Λεμεσό και την Πάφο, το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος φέρνει μεγάλες μουσικές βραδιές, παραδοσιακές γιορτές, οικογενειακά φεστιβάλ και δεκάδες δράσεις για κάθε ηλικία
Κατακλυσμός 2026: Oδηγός με όλες τις εκδηλώσεις στην Κύπρο
Το τριήμερο με τις περισσότερες εκδηλώσεις είναι εδώ και εμείς δεν θέλουμε να χάσουμε καμία!
Άννα Μαραγκού: Τιμητική εκδήλωση για μια σπουδαία διαδρομή στα γράμματα και την ιστορία της Κύπρου
Η Λέσχη Βιβλίου της Πολιτείας τιμά τη βραβευμένη από την Ακαδημία Αθηνών συγγραφέα για το σύνολο του πλούσιου συγγραφικού της έργου
Το πιο πολυσυζητημένο market της Λεμεσού κλείνει 2 χρόνια με ένα τεράστιο διήμερο event
Το Cyberness γιορτάζει δύο χρόνια στο Kolla με ένα επετειακό Market Weekend
Γευσιγνωσία και ψήσιμο ψαριού στην 11η Γιορτή Ψαριού Αγίας Νάπας
Όλα όσα δεν πρέπει να χάσεις
14ο Φεστιβάλ Νερού στην Αγία Νάπα, με ξέφρενα παιχνίδια και νεροπίστολα
Ετοιμάσου για μία από τις πιο δροσερές, διασκεδαστικές και αγαπημένες εκδηλώσεις
Τριήμερο εκδηλώσεων Κατακλυσμού στον Δήμο Παραλιμνίου - Δερύνειας
Με το πιο δυνατό line-up εκδηλώσεων, ο Δήμος Παραλιμνίου - Δερύνειας βάζει ρυθμό στο τριήμερο του Κατακλυσμού
Workshops & Community Activities στο True Heart Cafe and activity space
Δημιουργικά εργαστήρια και δράσεις κοινότητας στη Λευκωσία στο πλαίσιο του DIS Festival 2026 – Together We Are Better