Δημοσιεύτηκε στις 24 Μαρτίου 2015
Διατηρεί έναν από τους λιγοστούς παραδοσιακούς αλευρόμυλους του τόπου μας, στο μικρό χωριό Κάτω Μονή. Ο Ανδρέας Μυλωνάς, όνομα και πράμα(!) αλέθει αλεύρι από τότε που θυμάται, παρακολουθώντας πρώτα τον παππού του, τον παπαΝικόλα, που είχε τον νερόμυλο κάτω στην κοιλάδα απ’ όπου περνά ο ποταμός Σερράχης και ύστερα τον πατέρα του, Σάββα Μιχαήλ, που τον βοηθούσε με το ίδιο μεράκι και αγάπη μέχρι το 1983, όταν έφερε ο ίδιος τον μύλο πάνω στο χωριό, δίπλα από το σπίτι του, αλέθοντας μόνο κυπριακό σιτάρι που το συσκευάζει για ντόπια κατανάλωση. ‘Η μαστορκά είναι στη συντήρηση του μύλου’, μας λέει με έμφαση ο κύριος Ανδρέας. Και όση ώρα μας μιλά και τον φωτογραφίζουμε, βάζει κάθε τόσο τα χέρια του κάτω από την αντλία που ρέει το αλεσμένο αλεύρι και γεμίζει τις χούφτες του με την ‘ασπρόσκονη’ που την ψηλαφά με αγάπη. ‘Μόνο κυπριακό σιτάρι αλέθω και αυτό που παίρνεις από κοντά μου είναι εκατό τα εκατό αλεύρι ολικής αλέσεως’, μας λέει περήφανα. Και δώστου να αδειάζει μέσα στο μύλο σάκους από σιτάρι και να σηκώνει σύννεφα άσπρης σκόνης, δημιουργώντας μια περίεργη ομίχλη πίσω από τον ασταμάτητο θόρυβο της μηχανής… Στο σκοτεινό υποστατικό που διατηρεί το μύλο του, οι τοίχοι είναι γεμάτοι από παραδοσιακά εργαλεία-κειμήλια, η σοβάντζα φιλοξενεί οικογενειακές φωτογραφίες και αντικείμενα-αντίκες, ενώ σε μια μικρή αποθηκούλα βρίσκονται στοιβαγμένες ξύλινες γούρνες σε διάφορα μεγέθη, κατάλοιπα μιας άλλης εποχής. Στην είσοδο, ένας πίνακας γεμάτος με γνωμικά και φωτογραφίες ηρώων, σου δίνει μια διαφορετική εικόνα να περιεργάζεσαι όση ώρα ο μύλος αλέθει, ενώ στο πάνω διάζωμα, η βεράντα του κύριου Ανδρέα και της κυρίας Έλλης είναι γιομάτη λουλούδια και ζαρζαβατικά. ‘Πόσο καιρό διατηρείται το αλεσμένο αλεύρι;’, τον ρώτησα. ‘Αν είναι χειμώνας, δύο μήνες, αν είναι καλοκαίρι, άντε ενάμισι μήνα το πολύ και στο ψυγείο καλύτερα’, μου είπε χαμογελώντας. Όσο για την τιμή, το ένα κιλό στοιχίζει €1 και ο σάκος, των 25 κιλών, €20. Άρα, αν κάτσεις και σκεφτείς, ότι με ένα κιλό φτιάχνεις 2 ψωμιά, τότε, σίγουρα σε συμφέρει να αρχίσεις να ζυμώνεις στο σπίτι!

Κι αφού μιλάμε για ζύμωμα, ζήτησα από την κυρία Έλλη να μας πει πώς να φτιάξουμε ένα σπιθκιάσιμο ψωμί. Και ιδού!
Παραδοσιακό Ψωμί με Προζύμι
Υλικά
- 3 ½ κιλά αλεύρι (μισό χωριάτικο και μισό φαρίνα)
- 1 φλ. προζύμι ‘εμπατό’
- Λίγο νερό χλιαρό (όσο σηκώσει)
- Λίγο αλάτι
Εκτέλεση
Διαλύεις το προζύμι, με τα δάχτυλά σου, πλάθοντας το μέσα σε χλιαρό νερό. Προσθέτεις λίγο-λίγο το αλεύρι, το αλάτι και όσο νερό χρειαστεί, ζυμώνοντας καλά ή μέχρι η ζύμη να γίνει ομοιόμορφη και συμπαγής. Την αφήνεις για 20’.
Προθερμαίνεις τον φούρνο σε ψηλή θερμοκρασία, τοποθετείς τα ψωμιά, αραιά στο ταψί, τα χαράσσεις με μαχαίρι κυκλικά και τα ψήνεις για περίπου μία-ενάμισι ώρα ή εωσότου ροδοκοκκινίσουν και φουσκώσουν αρκετά.
(22822732) Κάτω Μονή. Δ-Σ 7.00-20.00
Σχετικά
Ποιες είναι οι δύο καλύτερες πόλεις στον κόσμο για περπάτημα
Σ' έναν κόσμο όπου η μετακίνηση γίνεται όλο και πιο περίπλοκη, δύο πόλεις ξεχωρίζουν ως η πιο walkable του κόσμου, γιατί επιτρέπουν να τα γίνονται όλα, απλώς περπατώντας
Διακοπές 2026: 10 κρυφοί καλοκαιρινοί προορισμοί με χαμηλό κόστος, οι 3 στην Ελλάδα
Δέκα εναλλακτικούς καλοκαιρινούς προορισμούς στην Ευρώπη, ανάμεσά τους τρεις στην Ελλάδα, επιλέγει το Skyscanner
Πότε είναι η επόμενη αργία μετά την Πρωτομαγιά – Ο μήνας με τα δύο τριήμερα
Αυτές είναι οι αργίες που ακολουθούν
Πρώτες εικόνες από το νέο ξενοδοχείο που μόλις άνοιξε στην Κύπρο
Πρόκειται για το πεντάστερο, premium all-inclusive οικογενειακό θέρετρο, που αποτελεί το νέο μέλος της Elegant Collection της Louis Hotels
«The Whisper Man»: Ρόμπερτ ντε Νίρο και Άνταμ Σκότ στο νέο ανατριχιαστικό θρίλερ του Netflix
«Αν το παράθυρό σου μείνει ξεκλείδωτο, θα τον ακούσεις να χτυπά το τζάμι. Κι αν νιώθεις μόνος, λυπημένος και ευάλωτος, ο Whisper Man θα έρθει να σε βρει».
Ερχεται το πρίκουελ του «The Crown»: Από το τέλος της βικτωριανής εποχής μέχρι τον γάμο της Ελισάβετ
Το spin-off θα γυρίσει πίσω στον χρόνο, αρχίζοντας την αφήγηση πέντε δεκαετίες πριν από τα γεγονότα της πρώτης σεζόν του «The Crown».
Ντύθηκε τα «λευκά» το Τρόοδος – Σπάνια χιονόπτωση Μαΐου (vid+pics)
Σπάνιο καιρικό φαινόμενο καταγράφεται στην Κύπρο
Aya Resort: Βουτιές, χαλάρωση και luxury vibes στον ολοκαίνουριο, lifestyle προορισμό του νησιού
Ένα adults-only 5 αστέρων καταφύγιο όπου η premium φιλοξενία συναντά την ενέργεια του ΑΥΑ Summer Club, την πιο εντυπωσιακή καλοκαιρινή εμπειρία του νησιού
Το νέο Toyota RAV4 παρουσιάστηκε επίσημα στην Κύπρο
Η έκτη γενιά του εμβληματικού SUV της Toyota έκανε πρεμιέρα σε μια εντυπωσιακή βραδιά στο Pavilion, στη Λευκωσία