Κατασκευάζοντας το παραδοσιακό καπουδκιώτικο ψαθί

Δημοσιεύτηκε στις 03 Μαρτίου 2016

Όλα ξεκίνησαν όταν ο Γεώργιος Ττερλικκάς έγραψε το αρχικό κείμενο για την κατασκευή του ψαθιού όπως το έκαναν στο κατεχόμενο χωριό Καπούτι. Με τις πολύτιμες γνώσεις της Ελισάβετ Γιαννακού κατασκευάζεται ο πρώτος αργαλειός και μαζί με την Ανδρούλλα Ζαννέττου, που είναι ειδική στο κλώσιμο του τόνου, επαναρχίζει η κατασκευή των ψαθιών. Μεταγενέστερα ο Χαράλαμπος Ττερλικκάς, μαθαίνει περισσότερα για την τέχνη της κατασκευής του ψαθιού και εμπλουτίζει το αρχικό κείμενο του Γεώργιου Ττερλικκά, ενώ παράλληλα κατασκευάζει δύο νέους, μικρότερους αργαλειούς για να μαθαίνουν τη διαδικασία οι νεότεροι.

Το παραδοσιακό ψαθί

Το μικρό ψαθούι ή ψαθάκι με διαστάσεις 90x65 εκατοστά το χρησιμοποιούσαν όπως χρησιμοποιούμε σήμερα τα μικρά χαλάκια που βάζουμε στην είσοδο του σπιτιού, για το σκούπισμα των παπουτσιών ή δίπλα στα κρεβάτια. Σε παλαιότερες εποχές στην Κύπρο το μεγάλο ψαθί με διαστάσεις 190x130 εκ. το χρησιμοποιούσαν για το άπλωμα διαφόρων προϊόντων για αποξήρανση ή για στέγνωμα στον ήλιο π.χ. τραχανά, ελιές και σιτάρι πλυμένο, αλλά και για το φαγητό κυρίως των παιδιών, δηλαδή έβαζαν πάνω μία μεγάλη κούπα με το φαγητό και κάθονταν γύρω-γύρω τα παιδιά και έτρωγαν. Το χρησιμοποιούσαν επίσης για να βάζουν τα στρωσίδια πάνω και να κοιμούνται. Ακόμα το στερέωναν με βελόνες στον τοίχο δίπλα στο κρεβάτι για να μη λερώνονται τα κλινοσκεπάσματα από την επαφή με τους ασβεστωμένους ή γύψινους τοίχους. Ήταν χρήσιμο επίσης και στους γάμους για να βάζουν πάνω το κρεβάτι της νύφης και να το ράβουν, αλλά και για να τρώνε πάνω ωσάν να ήταν τραπέζι!

Πού θα βρεις το φυτό

Το φλούδι έχει ύψος περίπου μέχρι 3.50 μέτρα. Χρησιμοποιείται για την κατασκευή τόνων, ψαθιών και γενικότερα για είδη καλαθοπλεκτικής. Ευδοκιμεί στις πεδινές περιοχές και ανθίζει μεταξύ των μηνών Ιουνίου και Ιουλίου. Εάν κάποιος επισκεφθεί το εθνικό δασικό πάρκο της Αθαλάσσας, θα το εντοπίσει στη δυτική πλευρά του μικρού υδατοφράκτη.

Πού θα βρεις σήμερα ψαθί

Σήμερα, η οικοτεχνία αυτή έχει περιοριστεί σε μικρή έκταση στην περιοχή Ακρωτηρίου με τη διαφορά ότι χρησιμοποιείται ένα άλλο είδος φυτού, το σαμάτζιη. Επειδή το Καπούτι πολύ πιθανόν να ήταν το μοναδικό χωριό στην Κύπρο στο οποίο έπλεκαν τα ψαθιά, το Προσφυγικό Σωματείο του χωριού έχει κατασκευάσει ειδικό αργαλειό για την κατασκευή των ψαθιών και καταβάλλει προσπάθεια αναβίωσης αυτής της ασχολίας των παλαιότερων κατοίκων του. Ήδη έχουν κατασκευάσει μερικά ψαθιά και έχει επιδειχθεί ενδιαφέρον από την Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας, αλλά το εργατικό κόστος είναι πολύ ψηλό, αφού το κάθε ψαθί κοστίζει περίπου 100 ευρώ. Για το λόγο αυτό μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο σαν διακοσμητικό, ώστε να μας θυμίζει τις παλιές καλές εποχές.

Πληροφορίες 99641329/www.kapouti.org.cy.