Η εικαστικός Λία Βογιατζή εκθέτει τα νέα έργα της, που καθηλώνουν

Δημοσιεύτηκε στις 27 Μαρτίου 2025

Με ιδιαίτερη χαρά, η γκαλερί Stand In Line σας προσκαλεί στα εγκαίνια της ατομικής έκθεσης της καταξιωμένης Κύπριας εικαστικού, Λίας Βογιατζή, με τίτλο «Οι μεγάλες φτερούγες πρέπει να λυγίσουν για να μπουν σε ένα σαλόνι»

Εγκαίνια: Παρασκευή, 4 Απριλίου 2025 στις 19.00
Διάρκεια: 4 – 26 Απριλίου 2025
Επιμέλεια έκθεσης: Σταύρος Αντωνόπουλος

Βιογραφικό σημείωμα:
Η Λία Βογιατζή είναι εικαστική καλλιτέχνις, καλλιτεχνική παιδαγωγός και πολιτιστική παραγωγός με έδρα το Παρίσι, όπου διατηρεί στούντιο τόσο στο Παρίσι όσο και στη Λευκωσία. Έχοντας αποφοιτήσει από την Ακαδημία Καλών Τεχνών της Ρώμης, η Βογιατζή έχει καλλιεργήσει σημαντική διεθνή παρουσία, εκθέτοντας το έργο της εκτενώς σε όλη την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Συγκεκριμένα, οι συνεισφορές της έχουν αναγνωριστεί με υψηλά βραβεία, συμπεριλαμβανομένων διακρίσεων στην Πρωτεύουσα Τέχνης στο Παρίσι 2022 από την Société des Artistes Français στο Grand Palais Éphémère στο Παρίσι και ένα Χάλκινο Μετάλλιο στο 65ο Salon des Arts στη Γαλλία. Έχει διατηρήσει με επιτυχία την παρουσία της για τέσσερα χρόνια στο διάσημο Salon des Artistes Français και στο Salon d'Automne στο Παρίσι. Πέρα από την καλλιτεχνική της πρακτική, η Βογιατζή έχει επηρεάσει βαθιά την καλλιτεχνική κοινότητα μέσω της ίδρυσης της σχολής τέχνης της και της συνίδρυσης του Πολιτιστικού Ιδρύματος «ΚΑΤ’ ΟΙΚΟΝ» το 2011, ενισχύοντας την καλλιτεχνική έκφραση και την πολιτιστική ανταλλαγή. Τα έργα της υπάρχουν σε αξιόλογες δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των αποκτημάτων μουσείων και σημαντικών θεσμικών φορέων, μαζί με πολυάριθμες σημαντικές ιδιωτικές συλλογές. Εκτός από την εικαστική της πρακτική, η Βογιατζή εργάστηκε επίσης ως σκηνογράφος για το θέατρο για αρκετά χρόνια, εμπλουτίζοντας το ποικίλο φάσμα των καλλιτεχνικών της δραστηριοτήτων.

Ο Eric Jacolliot , γράφει για την Λία Βογιατζή και την έκθεση:

Η ΠΛΟΚΗ
Ένα πρόσωπο, ένα βλέμμα… Η νέα σειρά της Λίας Βογιατζή εκτίθεται, όπως πάντα, σε πλούσια, ενίοτε επιβλητικά μεγέθη, που καθηλώνουν αμέσως τον θεατή, του επιβάλλονται· δεν μπορεί να ξεφύγει από τη σχεδόν υπνωτιστική δύναμη που τον καθηλώνει για να του πει: «κοίτα!».

Και έτσι, παρατηρούμε… Τόσα πολλά πρόσωπα που εκτίθενται, αλλά δεν «αφηγούνται» ιστορίες – παραστατικά αλλά όχι αφηγηματικά. Κάθε πορτρέτο θέτει ερωτήματα μέσω της αβεβαιότητας που αποπνέει.

Πάντα κατά πρόσωπο ή με το κεφάλι στραμμένο προς τα αριστερά, η καλλιτέχνης θέτει έναν κώδικα για να σηματοδοτήσει καλύτερα μια δυαδικότητα, μια επαναληψιμότητα και μια μοναδικότητα. Η «προσωπικότητα» είναι ταυτόχρονα πλήρης, ολοκληρωμένη, μερική και αινιγματική. Αποκαλύπτει το «είναι» του καθενός στον θεατή, ενώ ταυτόχρονα αποκρύπτει ένα μέρος του – σκοτεινό, άπειρα απόν, που προσκαλεί σε όνειρο, ερμηνεία, υποψία, υπόθεση.

Ποιος είναι εκεί; Αυτή είναι η μεγάλη ερώτηση που θέτει η Λία Βογιατζή σε κάθε έργο της. Πίσω από τη δεξιοτεχνικά ελεγχόμενη αναπαράσταση, υπάρχει το απύθμενο ερώτημα της παρουσίας. Όχι της παρουσίας στον κόσμο – ο κόσμος εξαφανίζεται, αφήνοντας μόνο τη φυσική υπόσταση του προσώπου – αλλά του τι είμαστε, από μόνοι μας, πέρα και έξω από κάθε κοινωνικότητα, από κάθε πλαίσιο. Η πεμπτουσία του ζώντος στο βλέμμα, που απορροφά το βλέμμα του θεατή, τον παρασύρει στο μυστήριο της αχαρτογράφητης ετερότητας.

Μια μικρή περιήγηση στους φιλοσόφους Gilles Deleuze και τον Felix Guattari 1μας δίνει κάποιες ενδείξεις:

«Τα συγκεκριμένα πρόσωπα γεννιούνται από μια αφηρημένη μηχανή απεικόνισης του προσώπου η οποία τα παράγει την ίδια στιγμή που δίνει στον σημαινόμενο τον λευκό τοίχο του, στη υποκειμενικότητα την μαύρη της τρύπα […] “Ένα μεγάλο πρόσωπο με λευκά μάγουλα, πρόσωπο από κιμωλία τρυπημένο από μάτια σαν μαύρες τρύπες”».

Πίσω από αυτήν τη φαινομενικά αινιγματική διατύπωση κρύβεται μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση που ίσως μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα την πολυπλοκότητα της απεικόνισης του προσώπου και τον τρόπο με τον οποίο τα σχέδια της Βογιατζή ενσαρκώνουν, αν μπορούμε να το πούμε έτσι, αυτήν την εξαιρετική «μορφή» με όλη τη σημασία της λέξης. Έτσι, ο «λευκός τοίχος», ορατός, φανερώνει τις κοινωνικές ταυτότητες, τα σημαινόμενα (είμαι άνδρας ή γυναίκα, λευκός ή μαύρος, εργάτης, δικηγόρος ή φοιτητής…), ενώ η μαύρη τρύπα της υποκειμενικότητας λειτουργεί σαν κέντρο, προσπαθώντας να απορροφήσει τις ταυτότητες σε ένα ενιαίο υποκείμενο. Οτιδήποτε δεν έχει βρει σταθερή σημασία ή ταυτότητα, απορροφάτε από τη μαύρη τρύπα, εξαφανίζεται, χάνεται.

Με τα πορτρέτα της Λίας Βογιατζή, δεν υπάρχει πια ένας «φορέας σημείων» και κοινωνικά παραγόμενων πληροφοριών, ούτε αυτή η «αφηρημένη μηχανή» που τοποθετείται σε έναν χώρο «στοιχειωδών προσώπων», στερεοτυπικών μορφών. Το πρόσωπο έχει χάσει – ή δεν έχει ακόμα βρει – τη λειτουργία του ως «χάρτης» της κοινωνικής ταυτότητας.

Γι’ αυτόν τον λόγο, ως έκφραση αποκλειστικά της υποκειμενικότητας, δεν υπάρχει φυσικός, προφανής διάλογος με αυτά τα πρόσωπα. Καμία αποπλάνηση, καμία πρόσκληση.

Είναι περισσότερο μια ίντριγκα ως παραγωγική ασάφεια ενός ανοιχτού και αβέβαιου νοήματος – εντάσσεται στη διάσταση που είναι ίδια με το έργο τέχνης, αυτή της

εγκαθίδρυσης μιας νέας όρασης του κόσμου, πέρα από την καθημερινή κοινοτοπία που εξαντλείται από τον κορεσμό των σημείων.

**Ποιος είναι εκεί, λοιπόν…

Πρώτα απ’ όλα, είναι το βλέμμα του άλλου, του εικονιζόμενου εδώ, που μας διαπερνά, μας επιβάλλεται. Μακριά από το να μας δώσει απαντήσεις για το ποιος είναι, ορίζει μια παρουσία που **εμάς** κοιτάζει. «Το βλέμμα του άλλου με διαπερνά», παρατηρεί ο Ζαν-Πολ Σαρτρ.

Τα βλέμματα είναι άμεσα, έμμεσα , χαμένα , ανήσυχα και φευγαλέα , γαλήνια, απόντα, αποσυντονισμένα, μερικά , ακρωτηριασμένα … Ο άντρας με τον σκύλο – ο σκύλος δεν έχει βλέμμα και αποτελεί σχεδόν αναπόσπαστο μέρος της μορφής, σαν προέκταση – έχει βλέμμα διαπεραστικό, διερευνητικό.

Και αν καμιά φορά, το βλέμμα περιορίζεται σε ένα μόνο μάτι, με την άλλη κόγχη να αφανίζεται μέσα στην απουσία ή να καλύπτεται από μια τούφα μαλλιών (2), η αναζήτηση της παρουσίας είναι εμφανής. Μοναδική εξαίρεση, ο άντρας με τα γυαλιά (6), του οποίου το βλέμμα κρύβεται από τον σκελετό αλλά παραμένει σχεδόν απροσπέλαστο.

Η δεξιοτεχνία της καλλιτέχνιδας συνδυάζει ζώνες βαθύτατων σκιών και κενά, σαν ένας ελεγχόμενος ανολοκλήρωτος σχεδιασμός. Τα κάρβουνα δουλεύονται με εξαιρετική λεπτομέρεια· ταυτοχρόνως, όμως, η αναγνώριση του προσώπου βρίσκεται σε μια συνεχή ένταση με τη μερική διάλυση των χαρακτηριστικών του. Αμφισημία της μνήμης, της λήθης, της ταυτότητας.

Μια αισθητική λιτή και ταυτόχρονα κατακερματισμένη, με εκρηκτική εκφραστική δύναμη. Η Λία Βογιατζή εξερευνά την απεικόνιση προσώπου ως διαδικασία αντίληψης και ερμηνείας, πολύ πέρα από την απλή αναγνώριση. Εντέλει, όλα είναι εμφάνιση – και ερώτημα για το τι βρίσκεται πέρα από αυτήν.

Εδώ διακυβεύεται η ίδια η ζωή.

Eric Jacolliot

Για περισσότερες πληροφορίες, παρακαλούμε επικοινωνήστε:
standinlineartspace@gmail.com
Τηλ. (+357) 99 412 000

Διεύθυνση: 26A Οδός Μετοχίου, Άγιος Ανδρέας, Λευκωσία 1101