Οι Φωνές της Κυπριακής Παραδοσιακής Μουσικής υποψήφιες για τον Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς UNESCO

Δημοσιεύτηκε στις 15 Μαΐου 2025

Την υποβολή φακέλου υποψηφιότητας για εγγραφή των «Φωνών της Κυπριακής Παραδοσιακής Μουσικής» στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς ανακοίνωσε η Κυπριακή Εθνική Επιτροπή UNESCO.

Η υποψηφιότητα της Κύπρου αναμένεται να εξεταστεί από την αρμόδια Διακυβερνητική Επιτροπή της UNESCO την επόμενη διετία.

Οι «Φωνές» της κυπριακής μουσικής παράδοσης είναι μελωδίες πάνω στις οποίες τραγουδιούνται και προσαρμόζονται δίστιχα, κυρίως ερωτικά. Τα δίστιχα αυτά μπορεί να είναι παλιά, άγνωστων δημιουργών, ή καινούργια και επώνυμα.

Οι «Φωνές» λειτουργούν ως χαρακτηριστικά πρότυπα μελωδίας, στη βάση των οποίων μπορούν να τραγουδηθούν νέοι στίχοι. Απαντούν σε μελωδικές παραλλαγές και η ονομασία τους σχετίζεται με τον τόπο προέλευσης (Καρπασίτισσα, Μεσαρίτισσα, Παραλιμνίτισσα, Παφίτισσα, Πεγειώτισσα, κ.λπ.), το περιγραφόμενο γεγονός, τη γιορτή ή την περίσταση (π.χ. του γάμου), το ύφος ή τη διάθεση (π.χ. Νεκαλιστή), καθώς και το όνομα αυτού που τις τραγούδησε πρώτος.

Οι «Φωνές» αποτελούν βασική έκφανση του παραδοσιακού, προφορικού πολιτισμού της Κύπρου. Προσαρμοσμένες στα εκάστοτε ήθη και έθιμα, αλλά και στην ιδιοσυγκρασία των Κυπρίων, οι «Φωνές» συνεχίζουν να αποτελούν μέχρι σήμερα μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης και δημιουργίας, μέσο εξωτερίκευσης και επικοινωνίας συναισθημάτων και αντιλήψεων, τρόπο διασκέδασης καθώς και στοιχείο που προάγει τη διαμόρφωση της ατομικής και συλλογικής ταυτότητας των Κυπρίων.

Ο φάκελος υποψηφιότητας των «Φωνών» ετοιμάστηκε από το Γραφείο της Κυπριακής Εθνικής Επιτροπής UNESCO, με εμπειρογνώμονες τις Άγγελ Νικολάου- Κονναρή και Αντιγόνη Πολυνείκη. Πολύτιμη ήταν η στήριξη των πιο κάτω δήμων, κοινοτήτων και πολιτιστικών φορέων:

Δήμου Αγίας Νάπας-Δημοτικό Διαμέρισμα Αυγόρου, Δήμου Ακάμα, Δήμου Ακανθούς, Δήμου Αραδίππου, Δήμου Καραβά, Δήμου Παραλιμνίου-Δερύνειας, Δήμου Πάφου, Πολιτιστικού Εργαστηρίου Αγίων Ομολογητών, Λαογραφικού Ομίλου Λεμεσού, Λαογραφικού Ομίλου «Κτήμα» Πάφου, Σχολής Χορού «Αντάμα», Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών, Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών, Αρχείου Κυπριακής Μουσικής, Ιδρύματος «Αρχεία Λάρνακας – Φοίβος Σταυρίδης» Δήμου Λάρνακας.

Σημαντική ήταν επίσης η συνεργασία με τους μουσικούς Μιχάλη Ττερλικκά, Γιάννη Σουρουλλά, Πέτρο Κουλουμή, Μιχάλη Κουλουμή, Βασιλική Αναστασίου, Μυρτώ Αριστείδου, τον λαϊκό ποιητή Δημήτρη Τζιαμπάζη, το Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών, το Αρχείο του Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου, τη χορωδία Amalgamation και τη Louvana Records για την ηχογράφηση ή/ και την παραχώρηση οπτικοακουστικού υλικού για τις ανάγκες του φακέλου υποψηφιότητας. Η Κυπριακή Εθνική Επιτροπή UNESCO εκφράζει θερμές ευχαριστίες προς όσους συνέβαλαν στην προσπάθεια αυτή.

Περισσότερες πληροφορίες για την εγγραφή των «Φωνών» στον Εθνικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Κύπρου (2019) βρίσκονται εδώ.

Δείτε τη σύντομη ταινία, η οποία δημιουργήθηκε στο πλαίσιο ετοιμασίας του φακέλου υποψηφιότητας των «Φωνών: