Πέθανε ο σπουδαίος Κύπριος ζωγράφος Ανδρέας Καραγιάν

Δημοσιεύτηκε στις 26 Μαρτίου 2026

Εφυγε από τη ζωή ο Κύπριος ζωγράφος Ανδρέας Καραγιάν σε ηλικία 83 ετών την Πέμπτη 26 Μαρτίου.

Γεννήθηκε στη Λευκωσία το 1943. Αφού αποφοίτησε από το Παγκύπριο Γυμνάσιο ενεγράφη στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών απ' όπου πήρε και το δίπλωμα της ιατρικής. Στο Λονδίνο όπου μετέβη για ειδικότητα, εγκατέλειψε την ιατρική και σπούδασε ζωγραφική στο Camberwell και Central Schools of Art, ακολούθως χαρακτική στην Στουτγάρδη Δυτικής Γερμανίας και εκπαιδευτικά στο Λονδίνο.

Ο Καραγιάν επέστρεψε στην Κύπρο το 1978 αφού είχε κάνει ήδη την πρώτη βασική του ατομική έκθεση στην γκαλερί «Ώρα» (Αθήνα). Έκτοτε μοιράζει το χρόνο του μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου απ' όπου αντλεί κυρίως τα θέματά του. Χαρακτηριστικό θέμα του το ανδρικό γυμνό. Ο καθηγητής Χρύσανθος Χρήστου επισημαίνει στη σύντομη Ἱστορία τῆς Σύγχρονης Κυπριακῆς Τέχνης ότι ὁ Καραγιάν πρόσθεσε μιά νέα διάσταση στή σύγχρονη κυπριακή ζωγραφική. Μιά διάσταση ἐρωτική καί αἰσθησιακή, καβαφική, ἀπολογητική καί αὐτοαναλυτική.

Το 1985 εκθέτει στην «Ώρα» (Αθήνα) την τριλογία του «Κύπρος 82 - 85»: το «μαρτύριο του Αγίου Σεβαστιανού» ὅπου ὁ καλλιτέχνης ἀποβλέπει νά μεταφέρει ἀπό τό ἀτομικό καί ἱστορικό γεγονός στό καθολικό καί διαχρονικό, ἀναφέρεται σέ κάθε εἶδος καί μορφή καταπίεσης, (Χρ. Χρήστου) — και που ανήκει τώρα στο μουσείο μοντέρνας τέχνης του Ι. Βορρέ στην Αθήνα, «τους πειρασμούς του Αγίου Αντωνίου» και «τον Ευαγγελισμό» —συλλογή επιμορφωτικού ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης Ελλάδος.

Τα θέματά του (τηλεφωνικοί θάλαμοι, καφενεία, στάσεις λεωφορείων, ποδηλάτες, σκηνές δρόμου αλλά προπαντός το ανδρικό γυμνό σε εσωτερικούς και ερωτικούς χώρους [σειρά Καβάφης στην «Ώρα», 1981]) που διέπουν κοινωνικές και διαπροσωπικές σχέσεις, αντιμετωπίζονται μέσα από μια προσέγγιση ερωτική και αισθησιακή όπου το σώμα, οι στολές, τα υφάσματα, ο χώρος εξελίσσονται σε αισθήσεις με μια κριτική και ψυχογραφική τοποθέτηση του καλλιτέχνη απέναντι στον κόσμο και τα πράγματα.

Ο Χρύσανθος Χρήστου σημειώνει: Εἶναι εὔκολο νά διαπιστωθεῖ ὁ  ἰδιαίτερος χαρακτήρας τῆς ζωγραφικῆς πού βασίζεται πέρα ἀπό τή θεματογραφία του στά θαυμάσια σχέδιά του, τή συνθετική σαφήνεια, τή μορφική δύναμη καί τήν χρωματική ἐπάρκεια.

Παρουσίασε το έργο του σε ομαδικές και ατομικές εκθέσεις στην Κύπρο και το εξωτερικό, Γερμανία, Ελλάδα, Αίγυπτο, Ιταλία.  Αντιπροσώπευσε επίσης την Κύπρο το 2001 στη Μπιενάλε Βενετίας. Χαρακτηριστικές οι τρεις ατομικές εκθέσεις που έκανε στην αθηναϊκή γκαλερί «Ώρα» (1978,1981,1985). Έργα του βρίσκονται στο μουσείο Βορρέ, συλλογή Δ. Πιερίδη, Τελόγλειο Ίδρυμα Θεσσαλονίκης, Πινακοθήκη Μυτιλήνης, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης Ελλάδος, Κρατική Συλλογή υπουργείου Παιδείας Κύπρου και σε ιδιωτικές συλλογές στη Γερμανία, Ελλάδα, Αγγλία και Κύπρο.

Ο Ανδρέας Καραγιάν ασχολείται επίσης με την εικονογράφηση και την κριτική. Μεταξύ άλλων εικονογράφησε και ποιήματα του Κ.Π.Καβάφη.

Το 2001 και το 2006 αντιπροσώπευσε την Κύπρο στις Μπιενάλε Βενετίας και Καΐρου αντίστοιχα. Το 2007 προσκλήθηκε από τη Βιβλιοθήκη Αλεξανδρείας όπου φιλοτέχνησε σειρά έργων με αλεξανδρινά θέματα.

Από το 2004 ασχολείται με την συγγραφή μιας μυθιστορηματικής αυτοβιογραφίας. Μέχρι στιγμής έχουν εκδοθεί τέσσερις τόμοι: «Η Αληθής ιστορία», εκδόσεις Καστανιώτη 2008, «Ανήθικες ιστορίες, Λονδίνο- Αλεξάνδρεια», εκδόσεις Γαβριηλίδη 20011 ( Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος Κυπριακής Δημοκρατίας 2012) και «Σκοτεινές ιστορίες», εκδόσεις της ΕΣΤΙΑΣ 2013 (Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος Κυπριακής Δημοκρατίας 2014). Ο τέταρτος τόμος « Άκρατος γέλωτας» κυκλοφόρησε από της εκδόσεις της ΕΣΤΙΑΣ τον Μάρτιο του 2016.

Πηγή: Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια