Δημοσιεύτηκε στις 02 Μαρτίου 2020
Η λαγάνα, παρασκευάζεται χωρίς προζύμι, και έναν τέτοιο πρόχειρο άρτο χρησιμοποίησαν και οι Ισραηλίτες κατά τη νύχτα της Εξόδου τους από την Αίγυπτο υπό την αρχηγία του Μωυσή.
Έκτοτε επιβαλλόταν από το Μωσαϊκό Νόμο για όλες τις ημέρες της εορτής του Πάσχα, μέχρι που ο Χριστός στο τελευταίο του Πάσχα ευλόγησε τον ένζυμο άρτο.
Η ιστορία της λαγάνας διατρέχει όλη τη διατροφική παράδοση από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Ο Αριστοφάνης στις «Εκκλησιάζουσες» λέει «Λαγάνα πέττεται» δηλ .»Λαγάνες γίνονται». Ο δε Οράτιος στα κείμενά του αναφέρει τη λαγάνα ως «Το γλύκισμα των φτωχών».
Το έθιμο της λαγάνας παρέμεινε αναλλοίωτο ανά τους αιώνες και συνηθίζεται να παρασκευάζεται με μεράκι από τον αρτοποιό της γειτονιάς, τραγανή λαχταριστή και σουσαμένια και καταναλώνεται κατά την Καθαρά Δευτέρα, την Πρωτονήστιμη Δευτέρα της Σαρακοστής.
Η ονομασία της «Καθαρά» προήλθε από τη συνήθεια που είχαν οι νοικοκυρές το πρωί της ημέρας αυτής, να πλένουν με ζεστό νερό και στάχτη όλα τα μαγειρικά σκεύη, ως «ημέρα κάθαρσης».
Στη συνέχεια τα κρεμούσαν στη θέση τους όπου και παρέμεναν μέχρι τη λήξη της νηστείας. Επίσης κατά την ημέρα αυτή εξέρχονταν όλοι οικογενειακώς στην ύπαιθρο και έστρωναν κάτω στη γη και έτρωγαν νηστίσιμα φαγητά όπως χαλβά, ελιές, ταραμά και λαγάνα.
Από την Καθαρά Δευτέρα προετοιμάζεται ο άνθρωπος μετά τις εορτές και την καλοφαγία των Απόκρεων, να καθαρίσει την ψυχή και το σώμα του για να φτάσει στο τέρμα δηλ. στο Πάσχα και να αναστηθεί ξανά με την Ανάσταση του Κυρίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η λαγάνα που έχει το σχήμα της«κυρα-Σαρακοστής»,που παριστάνει μια μακριά γυναίκα που έχει ένα σταυρό στο κεφάλι, δεν έχει στόμα γιατί είναι όλο νηστεία.
Τα χέρια της είναι σταυρωμένα για τις προσευχές, έχει επτά πόδια που συμβολίζουν τις επτά εβδομάδες της νηστείας.
Έθιμο που συνηθιζόταν για να μετρούν το χρόνο κατά την περίοδο της Σαρακοστής ήταν κάθε Σάββατο να κόβουν το ένα πόδι και το τελευταίο το έκοβαν το Μ. Σάββατο όπου το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο ή σε ένα καρύδι και όποιος το έβρισκε ήταν ο τυχερός της επόμενης χρονιάς.
Η νόστιμη και λαχταριστή για όλους μας λαγάνα είναι ένα προιόν άξιο σεβασμού και με πραγματική πλούσια ιστορία, θα είναι μεγάλη απώλεια για τις επερχόμενες γενεές να ξεχάσουν τις παραδόσεις μας, να ξεχάσουν τις παλιές σαρακοστιανές μυρουδιές.
Οι αρτοποιοί της γειτονιάς πιστοί στις παραδόσεις μας παρασκευάζουν την Καθαρά Δευτέρα τη λαγάνα συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση του εθίμου, ώστε οι νέες γενεές να έχουν την ευκαιρία να ακούσουν, να μυρίσουν και να γευτούν τη Σαρακοστή γιατί οι Σαρακοστιανές μυρωδιές είναι έμμεσοι φορείς μιας βαθιάς πνευματικότητας.
Σχετικά
Το Amore επιστρέφει στη Λευκωσία με νέο μενού, brunch και ακόμη περισσότερους λόγους για να το επισκεφθείς
Το δημοφιλές all day spot ανοίγει ξανά τις πόρτες του ανανεωμένο, βάζοντας και το brunch στην καθημερινότητά μας
Κυριακές στο χωριό, σε 10 υπέροχα μέρη για κυριακάτικο μπουφέ με θέα και σπιτικές γεύσεις
Αυτόν το Σεπτέμβριο κάθε gelato στο Columbia Confectionery γίνεται μια πράξη ελπίδας
Μέρος των εσόδων από τις πωλήσεις gelato θα διατεθεί στο Ίδρυμα Μικροί Ήρωες, μέσα από την καμπάνια «The Golden Scoops»
Το στέκι της Έγκωμης με τα πληθωρικά burgers και τις 16 draught μπίρες
Το Finders Bar & Grill συνδυάζει την ατμόσφαιρα μιας αυθεντικής αμερικανικής pub με ζουμερά burgers, ιδιαίτερες γεύσεις και παρεΐστικη διάθεση.
Το gastropub του Πρωταρά που σερβίρει λαχταριστά σπιτικά burgers από το 1988
Στο Knight’s Gastropub θα βρεις πληθωρικές επιλογές με βοδινό, pulled pork, κοτόπουλο ή vegan μπιφτέκι, φρεσκοκομμένες πατάτες και χειροποίητες σάλτσες.
Το εστιατόριο του Πρωταρά που έβαλε τα smash burgers στο μενού πριν γίνουν τάση
Εδώ και 14 χρόνια, το Malthouse Beer & Food ξεχωρίζει για τα φρέσκα χειροποίητα μπιφτέκια, τις signature σάλτσες και τις δημιουργίες του με premium Wagyu.
Η ιρλανδική pub της Πάφου που σερβίρει πληθωρικά, ζουμερά burgers
Στο O’Neills Irish Bar & Grill τα χορταστικά burgers συναντούν τις παγωμένες μπίρες και την αυθεντική, χαλαρή ατμόσφαιρα μιας κλασικής pub.
Το διαχρονικό pub της Λεμεσού με 15 μπίρες βαρελιού και ένα θρυλικό burger
Το Nags Head Pub σερβίρει από το 1997 ζουμερά burgers σε αυθεντική βρετανική ατμόσφαιρα, με το πληθωρικό Shrek Burger να αποτελεί τη μεγάλη πρόκληση του μενού.
Η φημισμένη χοιρινή μπριζόλα της Πάφου που ψήνεται στα κάρβουνα
Στο Riganato Greek Grill σερβίρεται ζουμερή, με πατάτες, σαλάτα, τη χαρακτηριστική πίτα του μαγαζιού και τη διάσημη μουσταρδομαγιονέζα του.
Το ιρλανδέζικο pub της Πάφου με Tomahawk, dry-aged T-bone και Guinness
Στο O’Neills Irish Bar & Grill οι πληθωρικές κρεατοφαγικές επιλογές συνδυάζονται με παγωμένες μπίρες, ζωντανή μουσική και μεγάλες αθλητικές μεταδόσεις.
Η εντυπωσιακή Tomahawk του Πρωταρά που κόβεται ζωντανά στο τραπέζι σου
Στο Nubila Rooftop, η premium USDA Black Angus των 1,2 κιλών ψήνεται στον φούρνο Josper και μετατρέπεται σε ένα απολαυστικό γαστρονομικό σόου.
Η Λευκωσία βγαίνει για μεζεδάκια στην όμορφη αυλή του Ορέστη
Μία από τις πιο σταθερές επιλογές για καλό φαγητό και όμορφες καλοκαιρινές βραδιές στη Λευκωσία.
