Η ιταλική κουζίνα μόλις αναγνωρίστηκε από την UNESCO ως «Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της Ανθρωπότητας»

Δημοσιεύτηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2025

Για να κερδίσει αυτή την πρώτη στο είδος της διάκριση, η ιταλική κυβέρνηση έκανε εκστρατεία στην UNESCO για πέντε χρόνια – με επικεφαλής την Ιταλίδα ειδικό σε θέματα τροφίμων (και αρχισυντάκτρια του CNT Italia) Maddalena Fossati.

Αν πάντα θέλατε να τρώτε σε ιταλικά εστιατόρια, να φτιάχνετε ζυμαρικά σχεδόν κάθε μέρα και να απολαμβάνετε ιταλικές γιορτές ανεξαρτήτως εποχής, προς μεγάλη απογοήτευση των… υπερκορεσμένων φίλων και της οικογένειάς σας, τότε θα νιώσετε απόλυτα δικαιωμένοι: η ιταλική κουζίνα αναγνωρίστηκε επίσημα ως Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της Ανθρωπότητας από την UNESCO. Η ανακοίνωση έγινε χθες Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου, κατά τη διάρκεια της συνέλευσης του πολιτιστικού οργανισμού στο Δελχί.

Αντί να επιλέγονται συγκεκριμένα είδη τροφίμων όπως, ας πούμε, οι σφολιατέλες από την Καμπανία, τα ζυμαρικά αγιονότι από το Πιεμόντε ή το κρασί Chianti Classico, ο χαρακτηρισμός της ιταλικής κουζίνας στο σύνολό της δίνει έμφαση στα ανθρώπινα και ανθρωπογενή στοιχεία της μαγειρικής παράδοσης του έθνους. Η καταχώριση της ιταλικής κουζίνας στον κατάλογο της UNESCO για την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά υπογραμμίζει τις χειροτεχνικές τεχνικές, τον κοινόχρηστο χαρακτήρα, την «οικειότητα με το φαγητό, τον σεβασμό στα συστατικά και τις κοινές στιγμές γύρω από το τραπέζι».

«Είμαστε τόσο χαρούμενοι για αυτό που συνέβη σήμερα», λέει η Maddalena Fossati, αρχισυντάκτρια του Condé Nast Traveller Italia και του La Cucina Italiana , του ιταλικού περιοδικού μαγειρικής (και τα δύο εκδίδονται από τη μητρική εταιρεία του Traveller, Condé Nast). Η Fossati ήταν η κινητήρια δύναμη πίσω από την αναγνώριση και ανέπτυξε για πρώτη φορά την ιδέα κατά τη διάρκεια του COVID, όταν είδε πόσο συνδεδεμένα είναι τα τρόφιμα και ο ιταλικός λαός. Έφερε την ιδέα στην ιταλική κυβέρνηση, η οποία στη συνέχεια διόρισε τη Fossati ως Πρόεδρο της Επιτροπής Προώθησης της Ιταλικής Κουζίνας για την Αναγνώριση της UNESCO .

Η αντιπροσωπεία εργάστηκε ακούραστα επί πέντε χρόνια για να φέρει την υπόθεση στην UNESCO. «Η αξία των Ιταλών έγκειται στο φαγητό μας. Αυτοί είμαστε», λέει η Fossati στο Traveller από το Δελχί. «Αυτή η αναγνώριση είναι πραγματικά ιστορία – για τη χώρα, για τους Ιταλούς σε όλο τον κόσμο και για όλους όσους αγαπούν την ιταλική κουζίνα».

Ο χαρακτηρισμός της κουζίνας ενός ολόκληρου έθνους αποτελεί παγκόσμια πρωτοπορία για τον οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών, ο οποίος στο παρελθόν έχει αναγνωρίσει συγκεκριμένα πιάτα, όπως το tom yum , μια σούπα γαρίδας από την Ταϊλάνδη , ή παραδόσεις που συνδέονται με μια συγκεκριμένη κουζίνα, όπως η παρασκευή σεβίτσε στο Περού.

Με τον ίδιο τρόπο που τα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO αναδεικνύουν φυσικούς τόπους και μνημεία που αξίζει να διατηρηθούν και να γιορταστούν, η συλλογή Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO στοχεύει στο να κάνει το ίδιο για πολιτιστικές πρακτικές που αντιπροσωπεύουν την ευρηματικότητα της ανθρωπότητας, καθώς και να διαφυλάξει παραδόσεις που κινδυνεύουν να εξαφανιστούν. Για παράδειγμα, στην Ιταλία, τέχνες όπως η όπερα, η pizzaiuolo (ναπολιτάνικη πίτσα) και η παραδοσιακή χειροτεχνία βιολιού στην πόλη της Κρεμόνα εγγράφηκαν στον κατάλογο το 2023, το 2017 και το 2012, αντίστοιχα.

Η επιλογή αυτή αποτελεί μια επίκαιρη υπενθύμιση της δύναμης του φαγητού να φέρνει κοντά ανθρώπους από διαφορετικά υπόβαθρα και γενιές. Όπως το θέτει η UNESCO, η ιταλική μαγειρική «δίνει στις κοινότητες μια διέξοδο για να μοιραστούν την ιστορία τους και να περιγράψουν τον κόσμο γύρω τους. Βοηθά επίσης στη διαφύλαξη συγκεκριμένων πολιτιστικών εκφράσεων, όπως η γλώσσα και οι χειρονομίες. Η πρακτική αυτή ενισχύει έτσι την κοινωνική ένταξη, ενώ παράλληλα προωθεί την ευημερία και προσφέρει ένα κανάλι για δια βίου, διαγενεακή μάθηση». Για να είμαστε δίκαιοι, θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι το ίδιο θα μπορούσε να ειπωθεί και για πολλές άλλες γαστρονομικές παραδόσεις σε όλο τον κόσμο, και έτσι αυτός ο χαρακτηρισμός ανοίγει μόνο πόρτες για μελλοντικές αναγνωρίσεις στις μυριάδες διατροφικές πρακτικές σε όλο τον κόσμο που αξίζει να διατηρηθούν – και να ταξιδέψουν για αυτές.

Άλλες προσθήκες του 2025 στον κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας περιλαμβάνουν την κουλτούρα των πισίνων της Ισλανδίας , τη μουσική και τον χορό της Γκάνας, το φεστιβάλ Ντιβάλι της Ινδίας, το κουκλοθέατρο με μαριονέτες στο Βέλγιο και τις παραδόσεις οικογενειακού τσίρκου στη Χιλή. Εδώ μπορείτε να δείτε την πλήρη λίστα της UNESCO.